پاسخی در مقابل توجیه مرگ مادران

 |  نوشته شده توسط : میثاق ایرانپور - دانشجوی پزشکی

میزان مرگ ومیر مادران همیشه مورد توجه دولت مردان وسیاست گذاران بهداشتی قرار داشته است زیرا میزان میرایی مادران یکی از شاخصه‌های توسعه‌ی هزاره‌ی سوم می‌باشد که در هر جامعه‌ای برای آن هدف گذاری هایی انجام شده است.
هدف گذاری در ایران پانزده مرگ مادر در هر صد هزار تولد تا پایان برنامه پنجم توسعه می‌باشد.

سازمان بهداشت جهانی شاخصه‌های واحد و معینی رابرای ارزیابی سطح بهداشت در کشورهای مختلف معرفی کرده است اما مشخصه‌ای به نام مرگ مادر و نوزاد در این شاخصه‌ها وجود ندارد.شاید بتوان واژه‌ی مرگ مادر و نوزاد را در سه شاخصه‌ی درصد مرگ کودکان زیر پنج سال، درصد مرگ نوزادان و درصد مرگ مادران یافت که هر کدام بحث جداگانه ای می‌باشند. حتی خود شاخصه‌ی  مرگ مادر به چهار حالت پیش بارداری، حین بارداری، حین زایمان و بعد از زایمان تقسیم می‌شود که اشتباهات پزشکی خود را در مرحله حین زایمان نشان می‌دهند.

هیچ کدام از شاخصه‌های فوق به صورت عدد خام بیان نمی‌شوند و ما هیچ گاه برای بررسی وضعیت سلامت نمی‌توانیم  از  واژه‌ی مرگ ۷۰۰ مادر استفاده کنیم بلکه باید به صورت درصد یا نسبت به تعداد موالید بیان نمود. برای مثال ۵ مرگ مادر از ۱۰ تولد درماه بسیار بیشتر از ۱۰ مرگ از ۱۰۰ تولد در ماه دیگر می‌باشد و با توجه به متغیر بودن میزان موالید هیچ گاه عدد خام را معیاری برای مقایسه نمی‌توان قرار داد. در ایران با توجه به سیاست‌های کلان و طبق آمار ثبت احوال، کشور با فزایش میزان باروری و موالید طی سه سال اخیر مواج بوده است. اگر درصد مرگ مادران را ثابت فرض کنیم، افزایش زایمان‌ها باید با افزایش تعداد مرگ مادران رو برو شویم که الحمدالله چنین نبوده است.

فرحناز ترکستانی_رئیس اداره بهداشت مادران_  میزان مرگ را در سال ۹۳، ۲۹۳ مورد اعلام می‌کند که با این مقدار، همان میانگین تقریبی هفتصد مرگ در سه سال اخیر می‌رسیم. اما او همزمان میزان مرگ ومیر مادران در سال ۹۳ را ۱۹ مرگ در صد هزار بیان می‌کند که در سال قبلش ۱۹٫۷ درصد می‌باشد. او کاهش سالیانه ۲٫۵ درصد، نرخ مرگ مادران را طی سه سال اخیر اعلام می‌کند. متاسفانه او آمار مرگ نوزادان را ثابت اعلام می‌کند.
نکته‌ی جالب توجه آن است که مهم‌ترین اقدامی که دولت برای کاهش مرگ مادران می‌تواند انجام دهد ترویج زایمان طبیعی می‌باشد.(Break&Novak) کهخود رفرنس جهانی زنان و زایمان می‌باشد ۷۰% مرگ مادران را در سزارین می‌دانددلیل آن بسیار واضح می‌باشد زیرا در زایمان طبیعی تأثیر پزشک و به  تبع  آن خطاهای پزشکی کمتر می‌باشد.
عوارض بسیار زیاد سزارین که شامل آمبولی، عفونت، التهاب و خونریزی‌های شدید می‌باشد، باعث شده است توجه مسئولین سلامت به زایمان طبیعی در سراسر جهان جلب شود. اما بسیاری از مادران به دلیل درد ناشی از آن، از این نوع زایمان گریزانند.
نمی‌دانم چگونه می‌توان یک مورد زایمان که منجر به مرگ مادر و یا مصاحبه با دستیار خطاکارش را معیاری برای وضعیت بهداشت کشوری دانست که سالانه حدود یک میلیون وسیصدهزار تولد در آن ثبت می‌شود. قراردادن یک نمونه مورد شاهد به عنوان سند در یک مطالعه‌ی علمی کاری غیر اکادمیک و معقول می‌باشد. در اردیبهشت امسال مادری به دلیل عفونت ناشی از سزارین در بیمارستان باهنر کرمان فوت کرد و عامل عفونت خطای پزشکی بود. این درحالیست که همان زایمان می‌توانست طبیعی و بدون چنین عوارضی انجام شود.
در همه جای ایران نوع زایمان با توجه به شرایط جنین و مادر قبل از زایمان توسط پزشک متخصص مشخص می‌شود. پزشک با توجه به وزن جنین، نوع قرار گیری سر جنین،بیماری‌های زمینه‌ای مادر و اندازه لگن مادر به این نتیجه می‌رسد که آیا مادر شرایط زایمان طبیعی دارد یا خیر.
پس باید بدانیم هیچ بیمارستانی بدون معاینه قبلی مادر، دستور به انجام زایمان طبیعی داده نمی‌شود و هیچ پزشکی به دلیل انجام سزارین توقیف نمی شود.
حال می‌توان گفت مرگ مادران جزء لاینفک بهداشت جهانی می‌باشد که ایران با نوزده مرگ در صدهزار تولد جایگاه نسبتاً مناسبی دارد. این آمار در کشوری مانند ایالات متحده امریکاحدود ۱۰ ودر افغانستان نزدیک ۳۰۰ می‌باشد.

به اشتراک بگذارید :



مطالب مرتبط >

سایر خبر ها