گزارش کرماننو از اجرای طرح ساماندهی زوائد بصری توسط شهرداری کرمان؛
پایهچراغهای یک شیرینیفروشی جمع شد؛ «ساماندهی زوائد بصری» یا پرسش از عدالت در اجرای قانون؟
جمعآوری پایهچراغهای تزئینی مقابل یک شیرینیفروشی در کرمان، بهانهای شد تا بار دیگر موضوع ساماندهی زوائد بصری در شهر و نحوه اجرای این طرح مورد توجه قرار گیرد؛ طرحی که شهرداری آن را اقدامی برای نظمبخشی و زیباسازی شهر میداند، اما برخی کسبه درباره نحوه اجرای آن و یکسان بودن برخوردها پرسشهایی دارند.
ممکن است شما هم ویدیویی را که اخیراً در فضای مجازی منتشر شده، دیده باشید؛ صاحب یک شیرینیفروشی در کرمان از جمعآوری پایهچراغهای تزئینی مقابل محل کسب خود گلایه دارد؛ پایهچراغهایی که به گفته او با هدف تأمین روشنایی و زیبایی محیط نصب شده بودند اما شبانه بریده و توسط شهرداری جمعآوری شدند.
این کاسب با انتشار تصاویری از وضعیت محل، نسبت به نحوه برخورد شهرداری اعتراض کرده و این پرسش را مطرح میکند که اگر نصب چنین تجهیزاتی تخلف است، چرا با همه موارد مشابه در سطح شهر به یک شکل برخورد نمیشود؟
این موضوع البته تنها به یک مورد محدود نمانده و طی مدتی اخیر، نمونههایی از گلایه شهروندان و کسبه درباره اجرای طرح ساماندهی زوائد بصری در صفحات کرمانی فضای مجازی منتشر شده است؛ موضوعی که نشان میدهد اجرای این طرح در شهر کرمان سرعت بیشتری گرفته است.
برای بررسی موضوع و پاسخ به پرسشهای مطرحشده، سراغ شهردار منطقه سه کرمان رفتیم.
زهرودی در پاسخ به این موضوع اعلام کرد که جمعآوری پایهچراغهای مورد اشاره توسط سازمان ساماندهی مشاغل شهری انجام شده و این اقدام در چارچوب طرح ساماندهی زوائد بصری شهر صورت گرفته است.
به گفته شهردار منطقه سه، واحدهای صنفی اطراف پارک مطهری طی سه سال اخیر در فرآیند تکمیل پرونده قرار داشتهاند و برای موارد موردنظر نیز اخطارهای کتبی صادر شده است.
در رسانه شهرداری کرمان نیز پیش از این درباره ابلاغ اخطارهای کتبی و حضوری به برخی کسبه در چارچوب طرح ساماندهی زوائد بصری اطلاعرسانی شده بود.
با این حال، اجرای چنین طرحهایی تنها به برخورد و جمعآوری محدود نمیشود و به نظر میرسد اطلاعرسانی و پیوست اجتماعی آن نیز اهمیت زیادی دارد؛ بهویژه زمانی که اقدامی مستقیماً با محل کسب، سرمایه و فعالیت روزمره شهروندان ارتباط پیدا میکند. توضیح شفاف فرآیند، گفتوگو با کسبه و تشریح معیارهای قانونی میتواند از شکلگیری چنین برداشتهایی جلوگیری کند.
پاسخ شهرداری به ادعای تبعیض
یکی از پرسشهای مطرحشده از سوی این کاسب، موضوع تبعیض در اجرای قانون بود؛ اینکه چرا برخی موانع و زوائد بصری در نقاط مختلف شهر همچنان باقی ماندهاند اما در مورد برخی کسبه برخورد سریعتری صورت میگیرد.
زهرودی در پاسخ تأکید کرد که باقی ماندن یک سد معبر یا زائده بصری در نقطهای از شهر، لزوماً به معنای تبعیض نیست و ممکن است فرآیند قانونی اخطار و تشکیل پرونده درباره آن مورد هنوز تکمیل نشده باشد.
به گفته او، قانون برای همه در حال اجراست، اما زمان اجرای آن در نقاط مختلف ممکن است متفاوت باشد.
شهردار منطقه سه همچنین در پاسخ به بخش دیگری از اعتراض این کاسب تأکید کرد که هر فرد یا واحد صنفی نمیتواند رأساً درباره زیباسازی فضای شهری تصمیم بگیرد.
بر اساس توضیحات شهرداری، تصمیمگیری درباره سیمای شهری و زیباسازی بر عهده نهادهای تخصصی از جمله سازمان سیما و منظر شهری است و اقداماتی که بدون مجوز در فضای عمومی شهر انجام شوند، میتوانند در زمره زوائد بصری یا موانع غیرمجاز قرار گیرند.
زوائد بصری فقط میز و سایهبان نیست
در چارچوب این طرح، مواردی مانند تابلوهای غیرمجاز، میز و نیمکت، سایهبان، تابلوهای ساحلی، پایهچراغهای شخصی، گلدانها، زوائد نمای ساختمان و حتی برخی موانع فیزیکی مانند نیوجرسیهای ترافیکی شخصی، در صورت نداشتن مجوز رسمی، میتوانند مشمول جمعآوری شوند.
شهرداری کرمان نیز اعلام کرده است که ساماندهی این موارد به صورت مستمر توسط سازمان ساماندهی مشاغل شهری و سازمان سیما و منظر شهری دنبال میشود.
اما در این میان یک نکته اساسی وجود دارد؛ ایجاد زوائد بصری در شهر تنها نتیجه اقدامات کسبه یا تخلف شهروندان نیست.
بخشی از اغتشاش بصری در معابر شهری میتواند محصول تصمیمات خود مدیریت شهری باشد؛ از نصب بیلبوردها و بنرهای تبلیغاتی متعدد گرفته تا تعدد تابلوها، سیمها و تأسیسات برقی و مخابراتی و حتی گاهی استفاده بیش از اندازه از المانها و تزئینات شهری.
اگر قرار است شهر از زوائد بصری پاکسازی شود، این پرسش هم مطرح است که آیا این طرح باید شامل همه عوامل ایجادکننده اغتشاش بصری، از جمله مواردی که توسط خود دستگاههای شهری ایجاد شدهاند، نیز بشود؟
مرز زیباسازی و زوائد بصری کجاست؟
اختلاف بر سر چند پایهچراغ، حالا یک سؤال بزرگتر را پیش روی شهروندان کرمانی گذاشته است:
مرز میان «زیباسازی» و «زائده بصری» کجاست؟
آیا یک کاسب میتواند با هزینه شخصی برای تأمین روشنایی و زیبایی مقابل محل کسب خود اقدامی انجام دهد یا هرگونه تغییر در فضای عمومی نیازمند مجوز مدیریت شهری است؟
از سوی دیگر، اگر معیار شهرداری برای زیباسازی، حذف زوائد بصری و سادهسازی سیمای شهر است، آیا شهروندان نباید بتوانند این معیار را در تمام نقاط شهر و برای همه به شکل یکسان مشاهده کنند؟
شهرداری میگوید مسئله، اجرای قانون و ساماندهی شهر است؛ در مقابل، پرسش کاسب درباره عدالت در اجرای همین قانون است.
البته شهروندان نمیتوانند بپرسند «چرا قانون برای من اجرا شد؟»؛ پرسش دقیقتر این است که چرا قانون برای همه با سرعت، معیار و کیفیت یکسان اجرا نمیشود؟
و در نهایت، سؤال مهمتر این است که حذف زوائد بصری، چه زمانی آنقدر فراگیر و منسجم خواهد شد که نتیجه آن نه فقط در گزارشهای شهرداری، بلکه در چهره واقعی شهر کرمان و زیبایی معابر آن دیده شود؟
شما درباره اجرای طرح ساماندهی زوائد بصری در کرمان چه فکر میکنید؟
شهر زیباتر، شهری با تزئینات بیشتر است یا شهری با نظم و قاعدهای که در آن قانون برای همه یکسان اجرا شود؟