بار دیگراز ناوگان فرسوده اورژانس جنوبکرمان مینویسیم
مطالبهای که همچنان بر زمین مانده است
به گزارش کرمان نو، موضوع فرسودگی ناوگان اورژانس در جنوب استان کرمان مسئلهای نیست که تازکی داشه باشد. بارها از زبان مدیران حوزه سلامت، رسانهها و فعالان اجتماعی و حتی مردم محلی مطرح و مطالبه شده، اما همچنان مانند زخمی کهنه بر تن نظام سلامت این منطقه باقی مانده است.
این بار نیز رئیس دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، در حضور رییس سازمان اورژانس کشور که به این شهر سفر کرده بود بار دیگر بر این مسئله دست گذاشت. علیاصغر خیرخواه تاکید کرد که جنوبکرمان با وسعت زیاد و پراکندگی جمعیتی قابل توجه، نمیتواند با ناوگانی فرسوده، محدود و ناکافی به نیازهای فوری حوزه فوریتهای پزشکی پاسخ دهد.
جنوب استان کرمان مجموعهای از شهرستانهای جیرفت، کهنوج، رودبار جنوب، قلعهگنج، منوجان و فاریاب را شامل میشود، منطقهای که به دلیل مسافتهای طولانی و فواصل از مراکز درمانی، شرایط جغرافیایی خاص و کمبود زیرساختهای حملونقل، وابستگی بیشتری به خدمات اورژانسی دارد. حوادث زیاد رانندگی در جادههای بینشهری و یا بیماران اورژانسی در روستاهای دورافتاده، نیازمند دسترسی سریع و امن به خدمات اورژانس است. اما واقعیت میدانی نشان میدهد که دسترسی سریع و ایمن سالهاست به یک مطالبه عمومی تبدیل شده است.
چالش اصلی، فرسودگی ناوگان اورژانس
رئیس سازمان اورژانس کشور در نشستی که با رئیس دانشگاه علوم پزشکی جیرفت و کارکنان اورژانس پیشبیمارستانی این شهرستان اشت با اشاره بر ضرورت توجه ویژه به زیرساختهای فوریتهای پزشکی در جنوب استان کرمان گفت:جنوب کرمان به دلیل گستردگی جغرافیایی و شرایط خاص اقلیمی نیازمند توجه ویژه ملی است.
جعفر میعادفر با اشاره به حادثهخیز بودن کشور اظهار کرد: با وجود تلاشهای گسترده در حوزه فوریتهای پزشکی، کشور همچنان حادثهخیز است و پرسنل اورژانس در همه نقاط حضور فعال دارند.
اوبا اشاره به اینکه سازمان اورژانس کشور دارای ۳۴۰۰ پایگاه و حدود ۳۰ هزار نیروی انسانی است، فرسودگی ناوگان آمبولانس را یکی از چالشهای اصلی دانست و افزود: حدود ۳۰۰۰ دستگاه آمبولانس فرسوده داریم که تعمیر آنها مقرون به صرفه نیست.
میعادفر از برنامه نوسازی نیمی از این ناوگان خبر داد وبا وهده رسیدن به شرایط مطلوب گفت: ۲۰۰۰ دستگاه آمبولانس از طریق قرارداد با سازمان بهداشت جهانی تأمین میشود، بخشی با مشارکت خیران و ۳۰۰ دستگاه نیز توسط استانهای مرزی فراهم خواهد شد.
ناوگانی که دیگر توان دویدن ندارد
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جیرفت نیز در این نشست با اشاره به گستره خدمات اورژانس در جنوب استان کرمان گفت: در حال حاضر ۴۲ پایگاه اورژانس و حدود ۲۵۰ نیروی فعال در جنوب کرمان مشغول خدمترسانی هستند و این مجموعه با مشکلات خاصی بهویژه در حوزه ناوگان مواجه است.
خیرخواه با اشاره به حجم بالای مأموریتهای اورژانس در جنوب استان گفت: بخش بزرگی از آمبولانسهای موجود، فرسوده و پرکارکرد هستند و هزینه نگهداری و تعمیر آنها هر سال بیشتر میشود.
علیاصغر خیرخواه از حمایتهای سازمان اورژانس کشور در تأمین آمبولانسها قدردانی کرد و افزود: جنوب کرمان با جمعیتی نزدیک به یک میلیون نفر و فاصلههای طولانی بین شهرها و مراکز درمانی، شرایط متفاوتی نسبت به سایر مناطق کشور دارد. همین موضوع باعث افزایش زمان رسیدگی، فشار مضاعف بر نیروها و تسریع فرسودگی ناوگان شده و این منطقه را نیازمند نگاه ویژه ملی میکند.او در صحبتهای خود نقش پرسنل اورژانس در نجات جان بیماران را در کنار این محدودیتها بسیار پررنگ عنوان کرد.
استانداردهای جهانی برای ناوگان امدادی از بروزرسانی و جایگزنی مستمر وسایل نقلیه پس از طی عمر مشخص میگوید. موضوعی که در جنوب کرمان به دلایل مختلف، از جمله محدودیت منابع ملی، محقق نشده است.
فرسودگی ناوگان فقط یک مسئله تجهیزاتی نیست، به معنای افزایش احتمال نقص فنی در میانه مأموریت، کاهش سرعت حرکت، بالا رفتن استهلاک و حتی تهدید ایمنی مأموران اورژانس و بیماران است. وقتی خودروی امدادی در جادهای طولانی و کمنور دچار مشکل شود، عملاً زمان طلایی انتقال بیمار از دست میرود. به همین دلیل، خیرخواه تأکید کرد که نوسازی ناوگان امدادی جنوب کرمان نه یک گزینه اختیاری، بلکه نیازی «اورژانسی» است.
مأموریتهای سنگین اما در محدودیت
یکی دیگر از نکات مهمی که در صحبتهای این نشست مطرح شد، حجم بالای مأموریتها نسبت به تعداد نیرو و امکانات موجود است. به گفته رئیس دانشگاه علوم پزشکی، به دلیل پراکندگی روستاها و فاصله زیاد آنها از یکدیگر، هر پایگاه اورژانس ناچار است حوزه وسیعی را پوشش دهد. این مسئله باعث افزایش فشار بر نیروهای عملیاتی و کاهش سرعت پاسخدهی در برخی مأموریتها میشود. این موضوع در کنار چالش اصلی فرسودگی ناوگان تهدید بزرگی برای سلامت مردم است.
جنوب کرمان در سالهای اخیر همزمان با توسعه محورهای مواصلاتی و توسعههای معدنی شاهد افزایش تردد خودروهای سنگین و سبک بوده و این مسئله به افزایش آمار حوادث رانندگی نیز منجر شده است. مسیرها نیز عمدتاً از جادههای دوطرفه و کمعرض عبور
میکند. در فصل گرما، دمای بالا شرایط را دشوارتر میکند و در زمستان نیز برخی مسیرها تحت تأثیر بارندگی و طغیان رودخانههای فصلی قرار میگیرند.
از نگاه دیگر جمعیت قابل توجهی از مردم منطقه درگیر مشاغل سخت مانند کشاورزی و کارگری هستند و همین مسئله احتمال وقوع حوادث شغلی را افزایش میدهد. ترکیب این عوامل سبب میشود نقش اورژانس در جنوب کرمان تا چند برابر مناطق شهری پررنگتر باشد.
در چنین شرایطی، ناوگان فرسوده نمیتواند پاسخگوی نیاز روزافزون باشد و در هر حادثه بزرگ، ضعف امکانات بیشازپیش خود را نشان میدهد.
*کمبود نیرو، حلقه مفقودهای که بحران را تشدید میکند
چالش خدمات فوریتهای پزشکی در جنوب کرمان فقط به خودروها محدود نیست. خیرخواه در این نشست توضیح داد که کمبود نیروی انسانی متخصص نیز یکی از مسائل جدی این حوزه است. جذب و نگهداشت نیرو در مناطق کمتر برخوردار همواره با دشواری همراه بوده و بسیاری از نیروها ترجیح میدهند در مراکز شهری بزرگتر فعالیت کنند. این مسئله سبب شده فشار کاری بر نیروهای موجود افزایش یابد و برخی پایگاهها با حداقل نیرو اداره شوند.
در چنین شرایطی، هر مأموریت طولانی میتواند به معنای خالیماندن پایگاه برای مدت قابل توجهی باشد، اتفاقی که در زمان وقوع حوادث همزمان، ضعف سیستم را آشکارتر میکند. از سوی دیگر، فرسودگی ناوگان نیز باعث افزایش استرس شغلی نیروها میشود، زیرا آنان میدانند حتی کوچکترین نقص فنی میتواند به قیمت جان بیمار تمام شود.
مطالبهای فراتر از مرز یک دانشگاه
یکی از نکات برجسته سخنان رئیس دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، تأکید بر ضرورت حمایت ملی از جنوب کرمان بود. همان طور که رییس اورژانس کشور نیز اشاره کرد، تنها با منابع محدود استانی نمیتوان نیازهای حیاتی این منطقه وسیع را تأمین کرد. به گفته وی، نوسازی ناوگان اورژانس باید بهعنوان پروژهای ملی دیده شود، زیرا جان شهروندان در گرو آن است.
این سخنان بار دیگر این پرسش را پیش روی افکار عمومی قرار میدهد که چرا مناطق کمتر برخوردار کشور در دسترسی به امکانات اولیه درمانی و امدادی همچنان با محدودیت مواجهاند؟ آیا عدالت سلامت به معنای برخورداری برابر همه شهروندان از خدمات امدادی نیست؟ وقتی زمان طلایی امداد محدود است، تأخیر چند دقیقهای میتواند سرنوشت یک بیمار را تغییر دهد؛ آن هم فقط به دلیل نبود امکانات کافی.
نکته مهم این است که سخنان رئیس دانشگاه علوم پزشکی، انعکاس یک واقعیت میدانی است که مردم منطقه هر روز با آن زندگی میکنند. خودروهای فرسودهای که بارها تعمیر شدهاند، نیروهایی که با کمترین امکانات در دل حوادث حاضر میشوند و بیماران و خانوادههایی که چشمانتظار رسیدن تیم امدادی هستند؛ اینها تصاویر آشنای جنوب کرمان است.
از همین رو، تأکید دوباره بر «اورژانسی بودن» وضعیت ناوگان امدادی، صرفاً یک اظهار نظر رسانهای نیست؛ بلکه فریادی است برای جلب توجه تصمیمگیران ملی. این مطالبه در حالی تکرار میشود که سالهاست رسانههای محلی و فعالان اجتماعی نیز بر آن تأکید دارند.
سخنان رئیس دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، صدای مردمی است که بارها شاهد از دست رفتن عزیزان خود در جادهها یا روستاهای دورافتاده بودهاند. “وضعیت اورژانس جنوب کرمان اورژانسی است” تکرار این جمله نه از سر اغراق رسانهای بلکه از واقعیت تلخ یک ضرورت برای جنوب کرمان میگوید