بازتاب ملی تأخیر در اعلام تعطیلی مدارس کرمان
از سردرگمی والدین تا واکنش تلویزیون؛ تجربه جهانی درباره زمان اعلام تعطیلی مدارس چه میگوید؟
اعلام دیرهنگام تعطیلی مدارس استان کرمان در پی گردوغبار شدید، علاوه بر انتقاد شهروندان و رسانههای استانی، به رسانه ملی نیز کشیده شد و واکنش استاندار کرمان را بهدنبال داشت. بررسی تجربه جهانی نشان میدهد زمان و شیوه اطلاعرسانی، یکی از مهمترین ارکان مدیریت چنین بحرانهایی است.
اعلام دیرهنگام تعطیلی مدارس و ادارات کرمان در روزهای اخیر به یکی از موضوعات پر بازتاب در رسانههای محلی و ملی تبدیل شد؛ موضوعی که علاوه بر گلایه والدین و دانشآموزان، واکنش چهرههای رسانهای و مسئولان را نیز در پی داشت.
در همین زمینه، پس از اعلام تعطیلی استان در ساعت ۷ صبح، المیرا شریفیمقدم مجری شبکه دو سیما در برنامه زنده تلویزیونی با کنایه گفت استاندار «احتمالاً ساعت ۷ از خواب بیدار شده و اعلام تعطیلی کرده است». این اظهارنظر با واکنش محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، روبهرو شد. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت «مرزی میان نقد و تخریب در رسانه ملی وجود ندارد» و تأکید کرد برنامه کاریاش از ساعت ۶ صبح روز قبل آغاز شده بود. استاندار همچنین از تماس و عذرخواهی مدیر شبکه دو سیما خبر داد.
این حواشی در حالی رخ داد که بسیاری از خانوادههای کرمانی صبح زود فرزندان خود را راهی مدرسه کرده بودند و ساعتی بعد با اطلاعیه تعطیلی مواجه شدند؛ وضعیتی که موجب سردرگمی، اتلاف وقت و نگرانیهای ایمنی شد.
تجربه جهانی؛ تعطیلی کامل، آخرین راهکار
بررسی پروتکلهای مدیریت آلودگی هوا در کشورهایی مانند آمریکا، کانادا، استرالیا و برخی کشورهای اروپایی نشان میدهد تعطیلی کامل مدارس معمولاً آخرین گزینه است و تنها در شرایط خاص اعمال میشود.
بر اساس این تجربهها، تعطیلی زمانی رخ میدهد که شاخص کیفیت هوا برای چند روز متوالی در محدوده «بسیار ناسالم» یا «خطرناک» قرار گیرد، پیشبینیها از تداوم آلودگی خبر دهد و سیستمهای تهویه مدارس قادر به حفظ هوای سالم نباشند.
در بسیاری از موارد حتی با شاخصهای متوسط آلودگی، مدارس باز میمانند اما:
- فعالیتهای بیرونی لغو میشود
- کلاسها با تهویه و تصفیه هوا اداره میشوند
- در صورت تداوم آلودگی، آموزش مجازی جایگزین میشود
زمان اعلام تعطیلی؛ نقطه کلیدی مدیریت بحران
یکی از مهمترین تفاوتهای تجربه جهانی با وضعیت فعلی، زمان و شیوه اعلام تصمیمهاست.
در بسیاری از کشورها:
- تصمیمگیری در سطح مناطق آموزشی و با مشورت نهادهای بهداشت و کیفیت هوا انجام میشود
- اطلاعیهها ترجیحاً شب قبل و حداکثر تا ساعت ۸ تا ۱۰ شب اعلام میشود
- در صورت ضرورت، اطلاعرسانی تا ساعت ۵ یا ۶ صبح انجام میشود
- اطلاعیهها بهصورت همزمان از طریق پیامک، اپلیکیشن مدارس، وبسایتها، رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر میشود
این رویکرد به والدین امکان برنامهریزی از شب قبل را میدهد و از سردرگمی جلوگیری میکند.
مقایسه با وضعیت کرمان
در کرمان تصمیمگیری درباره تعطیلیها معمولاً توسط مدیرکل مدیریت بحران استانداری انجام میشود و اطلاعرسانی گاهی صبح همان روز یا پس از آغاز فعالیت مدارس صورت میگیرد؛ موضوعی که در روزهای اخیر به بحثی فراگیر در افکار عمومی تبدیل شده است.
کارشناسان حوزه مدیریت بحران معتقدند تقویت سامانههای پیشبینی آلودگی هوا، تعیین آستانههای شفاف برای تعطیلی و توسعه کانالهای اطلاعرسانی مستقیم به والدین میتواند به کاهش سردرگمی شهروندان و حفظ روند آموزشی کمک کند.
این گزارش بر پایه راهنماهای رسمی نهادهای محیطزیستی و آموزشی در آمریکا، کانادا و استرالیا تهیه شده است.