امنیت روانی کودک، از بدن والدین آغاز می‌شود

در گفتگو با “کرمان‌نو”، دکتر نسیم کارگر، روان‌شناس کودک و نوجوان، ضمن اشاره به شوق کودک به تحلیل و آنالیز اطلاعات گفت: کودک با اطلاعات ناقص خودش میل به شناخت جهان دارد، به همین دلیل در زمان جنگ و یا آشفتگی هر اطلاعات ناشناخته‌ای برایش وهم‌آور جلوه کرده و اساس بیماری‌های روانی او در آینده را می‌سازد.
او گفت: حساسیت به صداها و تصاویر دل‌خراش در روان کودک می‌ماند و پایه تروما و اختلال PTSD را در بزرگسالی برای او می‌سازد.
دکتر کارگر ادامه داد: صداقت متناسب با سن بسیار مهم است. والدین باید متناسب با درک و شناخت کودک از جهان، با او در رابطه با آشفتگی‌های بیرونی گفتگو کنند. نکته مهم در این گفتگوها نیز اشاره به اصل مراقبتگری است؛ یعنی اینکه والدین با بازگو کردن این موضوع که همواره و در هر شرایطی مراقب یکدیگر هستند،امنیت روانی را به کودک هدیه بدهند.
او با اشاره به این موضوع که دسترسی کودک به اخبار باید محدود شود گفت: والدین نیز باید در زمان سروصدای مربوط به اعتراضات و جنگ، با ایجاد سروصدا در خانه با کودک خود بازی کنند تا مانع از شنیدن صداها توسط کودک شوند.
این روان‌شناس کودک و نوجوان ادامه داد: متأسفانه در شرایط آشفته، والدینی هم داریم که کودک را به منجلاب اضطراب خودشان کشانده و فضای خانه و خانواده را کاملاً ناامن می‌کنند. معمولاً کودک اولین منبعی که خطر را به واسطه آن احساس می‌کند بدن والدین، به‌خصوص مادر است؛ به همین دلیل اضطرابی که در بدن والدین نمایان می‌شود، سریعاً به کودک منتقل می‌شود.
او ادامه داد: خودمراقبتگری والدین مهم‌ترین اصل برای سلامت روانی کودک و خانواده است. والدین نیز برای مراقبت از خودشان باید محتاطانه و عاقلانه فضای مجازی و اخبار را رصد کنند. فضای مجازی در این روزها پر از تصاویر جنازه و تشییع جنازه است که آسیب‌های شدیدی به روان والدین وارد کرده است. خانواده سیستم است؛ وقتی که والدین در معرض تنش و اضطراب مداوم هستند، حتماً این هیجانات آسیب‌زا را به کودک خود نیز منتقل می‌کنند؛ پس از والدین درخواست می‌کنم خودمراقبتی را بیاموزند.
دکتر کارگر با اشاره به اهمیت اعتباربخشی به احساسات گفت: این روزا همگی ما حق داریم که احساس غم، خشم، نفرت و… را لمس و تجربه کنیم، ولی حق پرخاشگری و تخلیه افراطی هیجانی خودمان روی دیگری را نداریم. وقتی به احساسات اعتبار می‌دهیم، چیزی خراب نمی‌شود؛ اما وقتی اعتبار نمی‌دهیم، ابراز احساسات هم برای خودمان و هم دیگری نادرست و تخریب‌گر می‌شود.
او گفت: نکته جالب این است که وقتی به احساساتمان اعتبار می‌دهیم، قدرت حل مسئله از درون خودمان شکوفا شده و رشد روانی آغاز می‌شود.
دکتر کارگر با اشاره به نابسامان بودن شرایط روانی فعلی جامعه، خصوصاً در دوران پسااعتراضات، گفت: هم تعداد مراجعین نوجوان داخل کشور و هم خارج از کشور افزایش یافته است. جالب است که نوجوانان ایرانی خارج از کشور شرایط روحی بدتری نیز دارند، چون در بی‌اطلاعی و وحشت نسبت به شرایط داخل ایران هستند. نوجوان داخل کشور هم با ناامیدی و بی‌انگیزگی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند. انگیزه و رغبتی به درس ندارند و می‌توان گفت به دلیل شرایط جامعه و افزایش تعطیلی‌ها، بخش آموزش بسیار آسیب دیده و افت تحصیلی در نوجوانان افزایش چشم‌گیری داشته است.
دکتر کارگر در بخش انتهایی مصاحبه والدین را مورد خطاب قرار داد و گفت: والدین باید یاد بگیرند که حس‌ها را بشنوند و تاب شنیدن حس‌ها را داشته باشند. والدین تاب شنیدن این را ندارند که شاید به عنوان والد جایی خطا و اشتباهی کرده‌اند؛ بنابراین فضای خانه و خانواده را امن نمی‌کنند که مبادا فرزندان راجع به حس‌هایی که تجربه کرده‌اند با آن‌ها گفتگو کنند.
او با اشاره به این موضوع که گفتگو فضایی امن را به خانواده می‌آورد، ادامه داد: گفتگو در مورد احساسات در یک فضای ایمن شفادهنده است. به والدین توصیه می‌کنم که حس‌های کودک و نوجوان خود را بشنوند و تاب‌آوری خود را افزایش دهند، چون که افزایش این تاب‌آوری هم فضای خانه و هم جامعه را در این شرایط آشفته ایمن و سالم می‌کند.