کنکاش بودجه در گفتوگو با رئیس کمیسیون بودجه نشان داد:
عوارض پرداختی شهروندان کرمان طی ۴ سال ۱۴ برابر شد/ ملاک دریافت عوارض قانون است، نه توان مردم
بودجه شهرداری کرمان در سال ۱۴۰۰ حدود ۱۳۰۰ میلیارد تومان بود؛ رقمی که اکنون و پس از چهار سال، به ۱۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان رسیده است؛ افزایشی نزدیک به ۱۴ برابر. در این میان، ۵۵ درصد از این بودجه بر پایه عوارضی تأمین میشود که شهرداری به اشکال مختلف از شهروندان دریافت میکند.«کرماننو» در گفتوگو با رئیس کمیسیون بودجه، منابع پایدار و سرمایهگذاری شورای شهر کرمان، بهعنوان نهادی که وظیفه نظارت بر عملکرد شهرداری و صیانت از منافع مردم را بر عهده دارد ، به دنبال پاسخ به این پرسش است:در ازای رشد ۱۴ برابری دریافت عوارض از مردم در چهار سال اخیر، چه میزان خدمات و کیفیت زندگی شهری برای شهروندان کرمانی افزایش یافته است؟
*آقای چناریان، در نخستین پرسش به سراغ وضعیت تحقق بودجه برویم. از بودجه ۱۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومانی شهر کرمان، تاکنون دقیقاً چه میزان محقق شده است؟
در سال ۱۴۰۳ بودجه اولیه ما ۸ هزار میلیارد تومان بود که به ۱۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان افزایش یافت؛ یعنی رشدی حدود ۴۵ درصد. طبیعتاً سال ۱۴۰۴ برای ما سال سختی بود. شورای شهر در این زمینه یک اقدام شجاعانه انجام داد و ریسک بالایی در حوزه مالی پذیرفت. خوشبختانه با تلاش مجموعه شهرداری، بخش قابل توجهی از این هدف محقق شد.این سطح از رشد بودجه، مبنا و پایهای برای شورای آینده خواهد بود و قطعاً شوراهای بعدی عددی کمتر از رقم مصوب فعلی را در نظر نخواهند گرفت و تلاش خواهند کرد روند رشد منابع شهرداری را ادامه دهند.
*آیا اظهارات آقای کمساری مبنی بر تحقق ۹۰ درصدی بودجه صحت دارد؟
خیر. تاکنون ۶ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان محقق شده است. البته با هماهنگی شهرداری، بخشی از بودجه بهصورت غیرنقدی و بخشی نیز در حوزه سرمایهگذاری در حال تحقق است.
*به عنوان رئیس کمیسیون بودجه، پیشبینی شما از میزان تحقق نهایی بودجه تا پایان اسفندماه چیست؟
در حوزه سرمایهگذاری تاکنون حدود هزار میلیارد تومان محقق شده که هنوز در حسابها ثبت نشده و جزو همان ۶ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان نیست. پیشبینی ما این است که تا پایان اسفند، بیش از رقم مصوب هزار میلیارد تومان در حوزه سرمایهگذاری جذب شود و این عدد به حدود هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان برسد.
* حتی با احتساب سرمایهگذاری، میزان تحقق بودجه به حدود ۸ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان میرسد که فاصله قابل توجهی با رقم ۱۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان دارد. با این شرایط، برآورد شما از تحقق نهایی بودجه امسال چیست؟
بخش عمدهای از پروژههای عمرانی ما بر اساس توافقات زمین و املاک انجام میشود که در قالب بخش غیرنقدی بودجه ثبت میشود و در حال طی مراحل اداری است. برآورد میکنم حدود هزار میلیارد تومان نیز در این حوزه ثبت شود. همچنین پیشبینی میکنیم در یک ماه آینده بیش از هزار میلیارد تومان دیگر در بخش نقدی تحقق یابد. شخصاً معتقدم میزان تحقق بودجه امسال حتماً به بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان خواهد رسید.
*چه میزان از بودجه وصولشده مربوط به مالیات بر ارزش افزوده است؟
مالیات بر ارزش افزوده سهمی بالای ۳۰ درصد از این بودجه دارد. بههرحال خود شما میدانید که مالیات بر ارزش افزوده بعد از دریافت از مردم تجمیع شده و دولت آن را توزیع میکند. ما عددی حدود ۴ هزار میلیارد در بودجه ۱۲ هزار و ۳۰۰ میلیاردی را مالیات در نظر گرفتیم؛ اما باتوجهبه شرایطی که پیش میآمد مثل جنگ ۱ ۲ روزه روی این حوزه تأثیر زیادی گذاشت و شاید پرداخت این مالیات به شهرداریها در اولویتهای دولت نبود، لذا تاکنون سهمی که از مالیات بر ارزش افزوده به شهرداری کرمان تزریق شده است ۲ هزار میلیارد تومان بوده است.
*سهم عوارض پرداختی مردم از این بودجه وصولی چقدر بوده است؟
حدود ۲ هزار و ۴۰۰ تا ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان مربوط به عوارض شهرسازی و ساختوساز بوده است. متأسفانه در این حوزه با رکود مواجه شدیم و شرایط اقتصادی بر ساختوساز تأثیر گذاشت. در صدور پروانههای ساختمانی حدود ۳۰ درصد کاهش داشتیم و به تبع آن در تحقق درآمدهای ناشی از عوارض ساختوساز نیز با کسری مواجه هستیم.
*منظورم فقط عوارض پروانه ساخت نیست. مجموع دریافتی شهرداری از مردم شامل عوارض ساختوساز، نوسازی، عوارض صنفی و سایر عوارض ، چه میزان است؟
سایر عوارض با عوارض ساخت و ساز سهمی حدود ۷ هزار میلیارد تومان از بودجه دارند
*یعنی بیش از نیمی از بودجه از محل عوارض پرداختی مردم تأمین میشود؟
بله تقریبا ۵۵ درصد از بودجه روی عوارض پرداختی مردم بوده است.
*در سال ۱۴۰۰ که بودجه مصوب شهر کرمان حدود هزار و ۶۵۰ میلیارد تومان و میزان تحقق آن حدود هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان بود، سهم عوارض از بودجه چه میزان بود؟
عدد دقیق در خاطرم نیست، اما روند دریافت عوارض صعودی بوده است. احتمالاً سهم عوارض در سال ۱۴۰۰ کمتر از ۵۰ درصد بوده؛ چراکه یکی از مبانی اصلی محاسبه عوارض یعنی ارزش معاملاتی و قیمت منطقهای، از ابتدای دوره پنجم به بعد رشد بیشتری داشته است.
*اگر فرض کنیم از بودجه هزار و ۳۰۰ میلیارد تومانی سال ۱۴۰۰ حدود ۵۰۰ میلیارد تومان مربوط به عوارض مردم بوده، اکنون این عدد به حدود ۷ هزار میلیارد تومان رسیده است. یعنی طی چهار سال، میزان عوارض دریافتی تقریباً ۱۴ برابر شده. این افزایش چشمگیر را چگونه توجیه میکنید؟
ببینید رشد عوارض قانونی بوده است. ما بایستی هر سال بر اساس آنچه که پیشبینی کردند، عوارضی ما ۲۰ درصد قیمت منطقهای باشد؛ ولی این عدد همینالان خیلی کمتر از ۲۰ درصد است. در این سالها تلاش شده تا این مبنای قانونی اعمال شود؛ ولی در مقاطعی قبل از سال ۱۴۰۰ و حتی تا قبل از سال ۱۳۹۵ این عدد خیلی پایین بود و انجام نشده بود.
ولی در دوره پنجم و خصوصاً در دوره ششم سعی شد تا این عقبماندگی جبران شود و عوارض ما به ۲۰ درصد قیمت منطقهای برسد.* در کدام شهرها این ۲۰ درصد ارزش معاملاتی از مردم اخذ میشود؟
در خیلی از شهرها مثل اصفهان و تهران این افزایش رخ داده است.
*آقای چناریان، شما در ابتدای صحبتها اشاره کردید که ۳۰ درصد از عوارض ساختوساز کاهش یافته است. با توجه به شرایط اقتصادی مردم کرمان، آیا واقعاً شهروندان کشش پرداخت چنین عوارضی را دارند؟کرمان نه یک کلانشهر است و نه شرایطی مشابه اصفهان یا شیراز دارد که سرمایهگذاران از محل ساختوساز تجاری بازگشت سرمایه قابلتوجهی داشته باشند. بازار تجاری این شهر هنوز به ثبات و رونق کامل نرسیده و حجم معاملات محدود است. با این اوصاف، آیا این سیاست فشاری مضاعف بر شهروندان وارد نمیکند؟
در واقع ما این موضوع را از منظر تحلیل اقتصادی بررسی نکردیم، بلکه با نگاه به عوارض به عنوان یک حق قانونی برای تأمین منابع شهری به آن پرداختیم. شهرداریها منبع درآمد دولتی ندارند و ناچارند منابع خود را از محل عوارض تأمین کنند. بنابراین طبیعی است آنچه قانون اجازه اخذ آن را داده، اعمال شود.
*چرا شهرهایی مانند یزد به سمت چنین افزایشهایی نرفتهاند؟بودجه مصوب شهر یزد حدود ۷ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان است و مشخصاً همه آن از محل عوارض تأمین نمیشود؛ اما در کرمان میزان عوارض دریافتی تقریباً همتراز با بودجه شهر همجوار شماست. آیا این مقایسه، فشار بیشتر بر مردم کرمان را نشان نمیدهد؟
باید توجه داشت که صرف عدد بودجه معیار درستی برای مقایسه نیست. باید دید هر شهر با چه وسعتی چه میزان خدمات ارائه میدهد. یزد حدود ۵ هزار هکتار وسعت دارد، در حالی که کرمان شهری با وسعت حدود ۱۳ هزار هکتار است. طبیعتاً هزینه مدیریت و ارائه خدمات در شهری با این وسعت بسیار بیشتر خواهد بود. بنابراین بخشی از تفاوتها به گستردگی شهر و هزینههای مدیریت آن بازمیگردد.
*بودجه شهرداری کرمان از حدود هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۰ به ۱۲ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ یعنی رشدی چشمگیر در چهار سال.شما نه به عنوان عضو شورای شهر، بلکه به عنوان یک شهروند کرمانی، آیا افزایش خدمات و توسعه شهری را متناسب با این رشد چندبرابری بودجه میبینید؟
بخش قابل توجهی از منابع این سالها صرف جبران عقبماندگیهای زیرساختی شهر شده است. پس از حادثه تروریستی سالگرد شهید حاج قاسم سلیمانی در ۱۳ دی، بخشی از منابع شهرداری به منظور حفظ امنیت شهروندان صرف توسعه زیرساختهای امنیتی شد.
در حوزه نظارت تصویری و کنترل ترافیک، هزینههای قابل توجهی انجام شد که تمام آن توسط شهرداری تأمین شد. اگر حادثهای مشابه رخ میداد، قطعاً گردشگری کرمان آسیب جدی میدید.
در حوزه آسیبهای اجتماعی نیز شهرداری مرکز نگهداری افراد آسیبدیده از اعتیاد را احداث کرده و اعتبار قابل توجهی به آن اختصاص داده است.
همچنین در این دوره ۲ تا ۳ تقاطع بزرگ از جمله:تقاطع حاجیونس زنگیآبادی، تقاطع شهدای اقتدار و تقاطع شهدای خلبانتکمیل و جمعآوری شد که پروژههایی پرهزینه بودند. تنها برای تملک اراضی، حدود ۸۰۰ میلیارد تومان هزینه شده است. شاید اگر این مبلغ صرف احداث پارک میشد، اثر آن برای مردم ملموستر بود، اما این پروژهها در زمره زیرساختهای مهم توسعه شهری قرار میگیرند.
شما سوال هوشمندانهای را طرح کردید، در ابتدای این دوره، شهرداری از نظر رضایت مردمی در میان دستگاههای خدماتی، جزو سازمانهایی با بالاترین میزان نارضایتی بود. در این دوره حدود ۲ تا ۳ هزار میلیارد تومان برای برونسپاری مأموریتها و هوشمندسازی زیرساختهای شهرداری هزینه شد تا کیفیت خدمات ارتقا یابد.
* خوب این برونسپاری و هوشمندسازی چرا خودش را نشان نداده است؟ اگر فعالیتها هوشمندسازی شده چرا هنوز بیشترین حجم ترافیک و حجم ماشین پارک شده در نزدیک شهرداری مرکز کرمان است؟
این نیاز به ۲ امر دارد، یکی زیر ساختها و دوم فرهنگسازی و آموزش. ما برای صدور پروانهای باید ۱۰ الی ۱۱ اداره و سازمان دیگر کمک کنند ما در هوشمندسازی و برونسپاری صدور پروانه بایستی با نظاممهندسی، مسکن و شهرسازی و غیره هماهنگ باشیم، در واقع ما آماده بودیم؛ اما بقیه دستگاهها آماده نبودند.
من فکر میکنم تا سال آینده مردم بتوانند تقاضای صدور پروانه را از داخل خانه خود بدهند و نتیجه را بگیرند، این در رضایتمندی مردم بسیار میتواند کمک کند. در مجموع من فکر میکنم شهرداری فعالیتهای بسیار ارزشمند و مهمی در این دوره انجام داده است.