زندگی در درب بهشت، سهمیه‌بندی شد

بحران آب در ۴۵۰ روستای ساردوییه

 به گزارش کرمان نو، ساردوییه با حدود ۴۵۰ روستای پراکنده در ارتفاعات، همواره با چالش تأمین پایدار آب شرب روبه‌رو بوده است. شدت این بحران در مرکز بخش، شهر درب بهشت، به حدی رسیده که توزیع آب در شبکه شهری به‌صورت سهمیه‌بندی و تنها بین ۲ تا ۵ ساعت در شبانه‌روز انجام می‌شود. در همین شرایط، حتی برخی صنوف از جمله نانوایان برای تأمین آب مورد نیاز پخت نان و قوت روزمره مردم ناچارند با گالن از نقاط دیگر آب تهیه کنند. این وضعیت در حالی ادامه دارد که به گفته مسئولان محلی، میزان ورودی آب به مخزن حدود ۱۴ لیتر بر ثانیه است، در حالی که نیاز واقعی منطقه نزدیک به ۹۰ لیتر بر ثانیه برآورد می‌شود؛ شکافی که به‌طور مستقیم زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار داده است.

ساکنان ساردوییه می‌گویند کمبود آب سالم در کنار ضعف زیرساخت‌های برق، محدودیت دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی و مشکلات ارتباطی، مجموعه‌ای از مشکلات را در زندگی آنان ایجاد کرده است. مسائلی که در فصل گرما و افزایش مصرف آب، بیشتر نمود  پیدا می‌کند و ضرورت اجرای طرح‌های پایدار آبرسانی را دوچندان کرده است.

 سرچشمه آب در دل بی‌آبی

در عین حال، این منطقه کوهستانی با وجود قرار گرفتن در زمره سرچشمه‌های مهم رودخانه‌های جنوب کرمان و یکی از کانون‌های تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی، خود سال‌هاست با کمبود آب آشامیدنی دست‌به‌گریبان است. این نشان از نبود عدالت در توزیع منابع آبی در سطح منطقه‌ای است. انتشار تصاویری در فضای مجازی از وضعیت نانوایی‌ها و شهروندانی که برای تأمین آب مورد نیاز خود ناچار به جست‌وجو در سطح شهر  یا حتی از فواصل دورتری  مانند جیرفت هستند نشان آشکاری از بحران در منطقه است.

گردشگری در سایه کم‌آبی

با وجود ظرفیت‌های کم‌نظیر طبیعی، اقلیم معتدل، باغ‌های گسترده و قابلیت‌های گردشگری، ساردوئیه همچنان از کمبود زیرساخت‌های اساسی رنج می‌برد. موضوعی که در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین مطالبات مردم منطقه تبدیل شده است. این بخش به دلیل آب‌وهوای خنک و طبیعت بکر، در فصل تابستان پذیرای شمار زیادی از گردشگران از شهرستان‌های جنوبی کرمان و استان‌های همجوار است. همچنین وجود بقعه متبرکه امامزاده سلطان سیداحمد(ع) در شهر درب بهشت، مرکز بخش، موجب افزایش قابل توجه حضور زائران و مسافران در این منطقه می‌شود. با این حال، ادامه کمبود آب آشامیدنی و قطعی‌های مکرر، نه‌تنها بر کیفیت زندگی ساکنان اثر گذاشته، بلکه در صورت تداوم می‌تواند جایگاه ساردوییه را به‌عنوان یکی از مقاصد گردشگری جنوب کرمان نیز با تهدید جدی مواجه کند. در چنین شرایطی، خطر کاهش جذابیت گردشگری و حتی مهاجرت تدریجی جمعیت بومی و خالی شدن روستاها از سکنه نیز دور از انتظار نیست.

سهمیه‌بندی آب برای کنترل بحران

احمد فاریابی، بخشدار ساردوییه، با اشاره به وضعیت بحرانی آب آشامیدنی در این بخش اظهار کرد: ساردوییه، به‌ویژه شهر درب بهشت، با کمبود شدید آب شرب مواجه است. به گفته وی، در حال حاضر نیاز آبی مرکز بخش حدود ۹۰ لیتر بر ثانیه است، در حالی که تنها حدود ۱۴ لیتر بر ثانیه ورودی به مخزن وجود دارد و همین اختلاف، موجب ایجاد ناترازی جدی در شبکه آبرسانی شده است.

فاریابی افزود: برای مدیریت شرایط موجود، اصلاح شبکه توزیع و اجرای برنامه سهمیه‌بندی آب در دستور کار قرار گرفته که تا حدودی از تشدید بحران جلوگیری کرده است. به گفته وی، در شرایط فعلی، آب در شهر درب بهشت به‌صورت سهمیه‌بندی و متناسب با جمعیت و نیاز هر محله، روزانه بین ۲ تا ۵ ساعت در شبکه توزیع در دسترس قرار می‌گیرد.

دو حلقه چاه برای عبور از بحران کوتاه‌مدت

بخشدار ساردوییه همچنین از برنامه‌های کوتاه‌مدت برای بهبود وضعیت آب خبر داد و گفت: جانمایی دو حلقه چاه انجام شده و در صورت فراهم بودن شرایط اجرایی، عملیات حفاری و بهره‌برداری از آن‌ها طی ماه‌های آینده آغاز خواهد شد. وی ابراز امیدواری کرد با وارد مدار شدن این چاه‌ها، بخشی از کمبود آب مرکز بخش جبران شود.

او در ادامه به راهکارهای بلندمدت نیز اشاره کرد و افزود: انتقال آب از سد صفارود و همچنین تعریف یک زون آبی مستقل برای ساردوییه در دستور بررسی قرار دارد. به گفته وی، محل اجرای این طرح‌ها نیز پیش‌بینی شده و در صورت تحقق، امکان حفر تعداد قابل توجهی چاه و تأمین پایدار آب شرب در سال‌های آینده فراهم خواهد شد.

تنها ۱۵ روستا از آب سالم برخوردارند

فاریابی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت روستاهای این بخش گفت: از مجموع حدود ۴۸۰ روستای ساردوییه، تنها ۱۵ روستا در حال حاضر به آب آشامیدنی سالم دسترسی دارند. وی افزود: با پیگیری‌های انجام‌شده، عملیات اجرایی تکمیل پروژه‌های آبرسانی ۳۱ روستا که بخشی از اقدامات اولیه آن‌ها در سال‌های گذشته انجام شده، به‌زودی آغاز خواهد شد.

به گفته وی، با تکمیل این پروژه‌ها طی ماه‌های آینده، شمار بیشتری از روستاهای ساردوییه به شبکه آب آشامیدنی سالم متصل خواهند شد.

مطالبه ای فراتر از وعده

با وجود این ظرفیت‌های طبیعی و انسانی، ساردوییه همچنان با کمبود زیرساخت‌های حیاتی مواجه است و تأمین آب آشامیدنی سالم به اصلی‌ترین مطالبه مردم این منطقه تبدیل شده است. این منطقه به دلیل موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی خود در فصل تابستان پذیرای گردشگران فراوانی از جنوب کرمان است و همچنین وجود اماکن مذهبی در مرکز بخش، بر حجم رفت‌وآمدها می‌افزاید. با این حال، نبود زیرساخت پایدار آبرسانی، نه‌تنها توسعه گردشگری را محدود کرده، بلکه فشار بر ساکنان بومی را نیز افزایش داده است.

  مسئولان شهرستانی، استانی و ملی با تأمین اعتبارات لازم و تسریع در اجرای طرح‌های آبرسانی، برای حل یکی از اساسی‌ترین مشکلات مردم این منطقه اقدام عملی انجام دهند. مطالبه‌ای که سال‌هاست از سطح وعده فراتر نرفته و تحقق آن می‌تواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی، تثبیت جمعیت روستایی و توسعه پایدار این منطقه گردشگرپذیر داشته باشد. / محمود مجاز