استاندار کرمان از تدوین الگوی جدید توسعه کشاورزی جنوب استان خبر داد
وعده تغییر بزرگ برای کشاورزی جنوب کرمان
جنوب کرمان که سالها به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید محصولات کشاورزی کشور شناخته میشود، اکنون در نقطهای قرار گرفته که ادامه مسیر با شیوههای سنتی دیگر پاسخگوی چالشهایی مانند کمبود منابع آب، نوسانات بازار، ضعف صنایع تبدیلی و پایین بودن ارزش افزوده محصولات نیست. بر همین اساس، استانداری کرمان از اجرای یک طرح تحولی با مشارکت بنگاههای بزرگ اقتصادی خبر داده است، طرحی که هدف آن اصلاح الگوی کشت، توسعه صنایع تبدیلی، افزایش بهرهوری و حرکت به سمت کشاورزی اقتصادی و پایدار عنوان میشود.
به گزارش کرمان نو، محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، در جریان بازدید از مجموعه کشت و صنعت جنوب در شهرستان جیرفت اعلام کرد دولت با مشارکت مجموعههایی مانند شرکت کشت و صنعت جنوب و شرکت هواپیمایی ماهان، برنامهای جامع برای تحول در کشاورزی جنوب استان تدوین کرده است.
به گفته وی، هدف این برنامه تنها افزایش تولید نیست، بلکه اصلاح ساختار کشاورزی منطقه، ارتقای بهرهوری منابع، توسعه زنجیره ارزش، رونق صادرات و افزایش درآمد کشاورزان دنبال میشود.
طالبی تأکید کرد که ظرفیت بنگاههای اقتصادی بزرگ میتواند موتور محرک توسعه کشاورزی جنوب استان باشد و ورود این مجموعهها زمینه اجرای طرحهایی را فراهم میکند که سالها به دلیل کمبود سرمایه و نبود زیرساخت عملیاتی نشدهاند.
اصلاح الگوی کشت، ضرورتی اجتنابناپذیر
یکی از مهمترین محورهای این طرح، اصلاح الگوی کشت است، موضوعی که سالها از سوی کارشناسان کشاورزی بر آن تأکید شده اما اجرای آن با موانع مختلف روبهرو بوده است.
استاندار کرمان با اشاره به محدودیت شدید منابع آب گفت افزایش برداشت از سفرههای آب زیرزمینی دیگر امکانپذیر نیست و توسعه کشاورزی استان تنها از مسیر افزایش بهرهوری، مدیریت مصرف آب و انتخاب محصولات متناسب با شرایط اقلیمی امکان خواهد داشت.
به گفته وی، مدل جدید همکاری میان مجموعههای بزرگ اقتصادی میتواند زمینه استفاده بهینه از منابع آب و خاک را فراهم کرده و کشاورزی جنوب کرمان را به سمت تولید اقتصادی و پایدار هدایت کند.
توسعه صنایع تبدیلی، حلقه مفقوده کشاورزی
اگرچه جنوب کرمان سالانه میلیونها تن محصول کشاورزی تولید میکند، اما بخش قابل توجهی از این محصولات همچنان به صورت خام راهی بازار میشود. نبود صنایع فرآوری موجب شده ارزش افزوده اصلی نصیب تولیدکنندگان منطقه نشود و کشاورزان در بسیاری از فصلها با افت شدید قیمت محصولات روبهرو شوند.
بر همین اساس، استاندار کرمان توسعه صنایع تبدیلی را یکی از ارکان اصلی طرح تحول کشاورزی دانست و اعلام کرد ظرفیتهای پیشبینیشده در مجتمع کشت و صنعت، از جمله ایجاد صنایع فرآوری، دامداری صنعتی و توسعه زنجیره تولید، باید هرچه سریعتر فعال شود.
عنبرآباد؛ ظرفیت تبدیل شدن به قطب صنایع فرآوری
یکی از محورهای مورد تأکید استاندار کرمان، استفاده از ظرفیتهای موجود در شهرستان عنبرآباد بود؛ منطقهای که بخش عمده اراضی مجتمع کشت و صنعت جنوب را در خود جای داده و به اعتقاد مسئولان میتواند به قطب صنایع تبدیلی و فرآوری محصولات کشاورزی تبدیل شود.
طالبی با اشاره به این ظرفیتها گفت توسعه صنایع فرآوری علاوه بر افزایش ارزش افزوده محصولات، زمینه ایجاد اشتغال پایدار، کاهش خامفروشی و رونق اقتصادی جنوب استان را فراهم میکند. به گفته وی، در الگوی جدید توسعه، ایجاد واحدهای فرآوری، تکمیل زنجیره تولید و بهرهگیری از توان بخش خصوصی در اولویت قرار گرفته است.
سرمایهگذاری؛ حلقه تکمیلکننده توسعه کشاورزی
در کنار برنامه تحول کشاورزی، مسئولان استان بر نقش سرمایهگذاری در توسعه جنوب کرمان تأکید دارند. استاندار کرمان معتقد است اجرای این طرح بدون حضور سرمایهگذاران بزرگ و بنگاههای اقتصادی امکانپذیر نیست و به همین دلیل تلاش شده از ظرفیت مجموعههایی مانند شرکت هواپیمایی ماهان و شرکت کشت و صنعت جنوب برای اجرای پروژههای زیرساختی استفاده شود.
بر اساس اعلام استاندار، مدل جدید همکاری میان این مجموعهها بر پایه همافزایی، سرمایهگذاری مشترک و بهرهگیری از امکانات موجود طراحی شده است تا علاوه بر افزایش بهرهوری، زمینه اجرای طرحهای جدید در بخش کشاورزی نیز فراهم شود.
وی تأکید کرد کشاورزی جنوب کرمان تنها با افزایش سطح زیر کشت توسعه پیدا نمیکند، بلکه آینده این بخش در گرو افزایش بهرهوری، توسعه صنایع فرآوری، صادرات هدفمند و تولید محصول متناسب با شرایط اقلیمی است.
الگویی برای آینده کشاورزی استان
کارشناسان سالهاست بر این باورند که مهمترین چالش کشاورزی جنوب کرمان، نبود پیوند میان تولید، فرآوری و بازار است. تولید انبوه محصولات در فصل برداشت، در کنار کمبود صنایع تبدیلی و محدودیت بازارهای صادراتی، موجب شده بخشی از محصولات با افت قیمت یا حتی ضایعات روبهرو شوند.
از نگاه مسئولان استان، طرح جدید میتواند این چرخه را اصلاح کند. توسعه زنجیره ارزش، ایجاد صنایع فرآوری، استفاده بهینه از منابع آب، جذب سرمایهگذاری و حرکت به سمت کشاورزی دانشبنیان، محورهایی است که در صورت اجرای کامل، علاوه بر افزایش درآمد تولیدکنندگان، زمینه توسعه پایدار کشاورزی جنوب کرمان را فراهم خواهد کرد.
طالبی نیز با تأکید بر تداوم حمایتهای دولت از این برنامه اعلام کرد استان از ظرفیتهای اعتباری خود برای پشتیبانی از طرحهای اولویتدار، مقابله با آفات، افزایش بهرهوری منابع و تکمیل زیرساختهای مورد نیاز استفاده خواهد کرد تا زمینه تحقق این تحول در بخش کشاورزی فراهم شود.
موفقیت طرح، وابسته به اجرای عملی برنامهها
با وجود چشمانداز ترسیمشده برای تحول کشاورزی جنوب کرمان، تحقق این اهداف در گرو اجرای دقیق برنامهها، تأمین منابع مالی و استمرار همکاری میان دولت، بخش خصوصی و کشاورزان خواهد بود. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که بسیاری از طرحهای توسعهای به دلیل نبود زیرساختهای لازم یا تأمین نشدن منابع، به نتیجه مطلوب نرسیدهاند؛ از این رو، انتظار میرود این برنامه با زمانبندی مشخص، نظارت مستمر و مشارکت فعال بهرهبرداران دنبال شود.
در همین حال، استاندار کرمان تأکید کرده است که مجموعه مدیریت استان آماده است از ظرفیت اعتبارات استانی برای اجرای طرحهای اولویتدار، مقابله با آفات، توسعه زیرساختها و رفع بخشی از مشکلات تولیدکنندگان استفاده کند. به گفته وی، همکاری میان دستگاههای اجرایی و بنگاههای اقتصادی میتواند زمینهساز شکلگیری الگویی تازه در مدیریت کشاورزی جنوب استان باشد.
جنوب کرمان همچنان یکی از مهمترین قطبهای تولید محصولات کشاورزی کشور به شمار میرود، اما تداوم این جایگاه بدون اصلاح ساختار تولید، توسعه صنایع تبدیلی، مدیریت منابع آب و جذب سرمایهگذاریهای جدید امکانپذیر نخواهد بود. اکنون باید منتظر ماند و دید این برنامه از مرحله توافق و اعلام سیاستها فراتر رفته و به پروژههای عملیاتی در مزارع، باغها، صنایع فرآوری و بازارهای صادراتی تبدیل خواهد شد یا خیر؛ چرا که موفقیت آن، نه تنها آینده کشاورزی جنوب کرمان، بلکه بخشی از امنیت غذایی کشور را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.