جنگل دستکاشت قائم در شهر کرمان پس از گذشت نیمقرن، نهتنها همچنان پابرجاست و نفس میکشد؛ بلکه در آستانه شکوفایی مجدد و گسترشی بیسابقه نیز قرار گرفته است چرا که شهرداری کرمان قصد دارد در ۲۰۰ هکتار از زمینهای مجاور جنگل، درختکاری جدید انجام دهد. در فاز نخست، ۲۰ هکتار از این اراضی در حال تسطیح است و از ۱۵ اسفندماه با کاشت درختان جوان، جنگل شدن آن آغاز میشود.
به گزارش کرمان نو، تاریخ کاشت نخستین درختان در جنگل قائم شهر کرمان به سالهای نخست دهه ۴۰ خورشیدی برمیگردد؛ آن زمان که شهر از طوفانهای پیاپی شن در عذاب بوده، مظفر بقایی سیاستمدار و مؤسس حزب زحمتکشان، ایده ایجاد جنگل برای کنترل این طوفانها را مطرح میکند و در ادامه، با تشکیل کمیته جنگل قائم و با مشارکت شخصیتهای متعدد و شهروندان کرمانی، کار کاشت آن آغاز میشود.
با گذشت بیش از نیمقرن از احداث این درختان، جنگل قائم همچنان بهعنوان مهمترین فضای سبز شهر کرمان نقشآفرینی میکند.
بنا به گفته معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار کرمان، بالغ بر چهار دهه است که این جنگل هیچ توسعهای نداشته است؛ اما اکنون، شهرداری طرح گسترش جنگل قائم را آغاز کرده است.
اراضی برای کاشت درختان جدید در حال تسطیح است و ۱۴ میلیارد تومان درخت در ماه گذشته خریداری و در سطح شهر در مخازن مخصوص دپو شده است تا در موعد مقرر در این اراضی کاشته شود.
هادی ربانی روز شنبه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با بیان اینکه جنگل قائم یکی از موضوعات بسیار مهم برای شهر کرمان است، اظهار کرد: کل وسعت جنگل فعلی، با لحاظ معابر و ساختمانهایی که در آن وجود دارد حدود ۲۸۰ هکتار است؛ وسعت واقعی جنگل ۱۸۰ تا ۱۹۰ هکتار است.
او افزود: تأکید محسن تویسرکانی شهردار کرمان بر این است که جنگل حتماً باید توسعه پیدا کند و در این راستا، طرحی را در امتداد جنگل اجرا خواهیم کرد.
معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار کرمان در پاسخ به این پرسش که آیا طرح توسعه جنگل در ادامه درختکاری کنونی اجرا میشود یا بین این دو جنگل کهن و جدید فاصلهای وجود خواهد داشت؟ گفت: در ابتدای جادهای که به سمت آرامستان جدید میرود، حدود ۲۰۰ هکتار زمین خالی وجود دارد که میخواهیم در آن جنگلکاری کنیم و هماکنون تسطیح این اراضی در حال انجام است و ۱۵ اسفندماه و همزمان با روز درختکاری با حضور و مشارکت مردم توسعه جنگل قائم را آغاز خواهیم کرد.
ربانی با تأکید بر اینکه درختکاری جدید کاملاً متصل به جنگل فعلی خواهد بود، ادامه داد: امسال ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار اصله درخت را در این اراضی و در سطح شهر خواهیم کاشت.
جنگلکاری در چند مرحله
او در پاسخ به این پرسش خبرنگار ایرنا که آیا ۱۵ اسفندماه درختکاری در کل ۲۰۰ هکتار اراضی که اشاره کردید آغاز میشود؟ اظهار کرد: خیر، جنگلکاری جدید بهصورت فازبندی انجام میشود و پیشبینی بر این است که طی ۱۰ تا ۱۵ فاز، کل این محدوده کاشته شود. در فاز نخست، کاشت درخت در حدود ۲۰ هکتار را در ۱۵ اسفند امسال آغاز خواهیم کرد.
معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار کرمان درباره آبیاری این جنگل جدید گفت: آبیاری بهصورت تانکری و با احداث مخازن آب صورت خواهد گرفت.
ربانی در پاسخ به این پرسش که چه گونههایی در جنگل جدید کرمان کاشته خواهد شد؟ بیان کرد: بیشتر درختان سوزنیبرگ را مدنظر داریم که ریشههای آن خیلی به عمق زمین نمیرود و با آبیاری در مناطق گرم و خشک رشد و نمو بهتری دارند؛ درختانی از جمله کاج، زیتون خوراکی و زبانگنجشک و گونههای دیگری در نظر گرفته شده است.
او تأکید کرد که گونههایی انتخاب شده که سازگار با اقلیم شهر و محیط باشند.
کاشت ۱۰ درخت بهجای هر درخت قطعشده
معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار کرمان در پاسخ به این پرسش که درختکاری در شرایط آبی و اقلیمی فعلی کار بسیار سختی است، احداث جنگل جدید را با چه اهدافی دنبال میکنید؟ گفت: پروژههای عمرانی متعددی اعم از بیآرتی و تقاطعهای غیرهمسطح در شهر کرمان در حال اجراست و گاهی مجبوریم برخی درختان که در مسیر این پروژهها قرار دارد را قطع کنیم که آمار بالایی هم ندارند؛ اما برنامه ما این است که بهازای هر درختی که قطع میشود ۱۰ اصله درخت جدید کاشته شود.
ربانی با اشاره به اهمیت فضای سبز در شهرهای امروزی افزود: شهردار کرمان تأکید دارد که جنگلکاری و افزایش سرانه فضای سبز در شهر کرمان را بهطورجدی دنبال کنیم که یکی از برنامههای ما در این راستا، توسعه جنگل قائم است.
او درباره مهمترین چالشی که برای احداث جنگل جدید شهر کرمان دارند، اظهار کرد: مهمترین محدودیت و چالش ما تأمین آب است که در تلاشیم با روشهای اصولی، شرایط را مدیریت کنیم و تهدیدات را پشت سر بگذاریم.
معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار کرمان یادآور شد: شرایط اقلیمی تغییر کرده و سطح آبهای زیرزمینی افت پیدا کرده است، باوجود این شرایط، برای تأمین آب فضای سبز شهر و توسعه آن برنامه داریم.
وعده تحول فضای سبز غرب شهر
ربانی در پاسخ به این پرسش خبرنگار ایرنا که کمبود فضای سبز در غرب شهر کرمان همواره مورد انتقاد بوده، اکنون تمرکز را بر توسعه جنگل در شرق شهر گذاشتهاید؛ به مطالبات مردم در غرب شهر چگونه پاسخ خواهید داد؟ گفت: من سه ماه بیشتر نیست که این مسئولیت را دارم و در همین مدت ۲ مخزن سه هزارمترمکعبی ذخیره آب برای فضای سبز غرب شهر در نظر گرفتهایم که یکی در پارک ایرانیان نصب شده و دیگری در حال جانمایی است.
او با اذعان به اینکه در غرب شهر چالش جدی در حوزه فضای سبز داریم، تصریح کرد: مطمئن باشید تا یک سال آینده تحول اساسی در حوزه فضای سبز در غرب شهر خواهیم داشت.
مشارکت مردم در جنگلکاری جدید
معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار کرمان در پاسخ به این پرسش خبرنگار ایرنا که جنگل قائم نماد همبستگی اجتماعی و مشارکت مردم است، در طرح توسعهای که قرار است اجرا کنید، ارتباط تاریخی با مردم را چطور برقرار میکنید؟ اظهار کرد: همه میدانیم که جنگل قائم در گذشته با کمک مردم احداث شده است و نظر شهردار این است که در طرح توسعه هم مردم کرمان پایکار بیایند.
ربانی افزود: برای مشارکت مردم، یک ایده این است که جنگل جدید کرتبندی و هر کرت با تعدادی درخت به یک خانواده داده شود؛ کاشت و نگهداری و آبیاری این کرتها را شهرداری انجام میدهد؛ اما خانوادهها باید مدام به آن سرکشی و از آن مراقبت کنند و چنانچه کمکاری شده باشد به ما تذکری بدهند و مثلاً اگر آبیاری کافی انجام نشده به آن درختان آب بدهند و درباره سازوکار دقیقتر مشارکت مردم جلسات هماندیشی با صاحبنظران و گروههای مختلف خواهیم داشت.
معاون محیطزیست و خدمات شهری شهردار کرمان در پاسخ به این پرسش که باتوجهبه اینکه درختان جنگل فعلی کهنسال شده آیا برای برنامهای برای کاشت درخت جدید در همین جنگل ندارید؟ گفت: جنگل قائم مهمترین بخش از فضای سبز شهر کرمان است و هرگز بهراحتی از آن عبور نخواهیم کرد، برای کاشت درختان جدید در آن برنامه داریم و کاشت جایگزین برخی از درختان آن در حال انجام است.
ربانی با بیان اینکه در حال تسطیح اراضی برای کاشت درختان جنگل جدید هستیم، افزود: تمامی ۲۰۰ هکتار اراضی متعلق به شهرداری نیست و ضروری است که منابعطبیعی و دیگر ادارات هم پایکار بیایند و در این پروژه به حمایت استاندار کرمان نیاز داریم.
اگر این طرح شهرداری کرمان طبق برنامه پیش برود، جنگل قائم میتواند نقش تاریخی خود را در تعدیل اقلیم، کاهش ریزگردها و افزایش کیفیت زندگی شهروندان بیش از گذشته ایفا کند؛ طرحی که نهتنها توسعه فضای سبز بلکه بازتعریف رابطه کرمان با طبیعت را نوید میدهد.