مدیر جهاد کشاورزی شهرستان کرمان:
قیمت سیر ۴۰ تا ۴۵ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم
تلاش کشاورزان سیرکار در شهداد استان کرمان، این روزها برای تولید محصول سیر به ثمر نشسته است، اما قیمت پایین در کنار افزایش هزینهها و همچنین ضعف صنایع تبدیلی، باعث شده تا سود زیادی عاید مردمان زحمتکش حاشیه کویر نشود و بسیاری از فعالان اقتصادی بر این باورند که راهاندازی صنایع تبدیلی و نگهداری، تنها راه نجات سیرکاران از بُنبست دلالها است.
بخش شهداد در حاشیه بیابان جهانی لوت، از مناطق مستعد گردشگری استان پهناور کرمان محسوب میشود، اما به دلیل شرایط جغرافیایی خاص مناطق کویری، کشاورزی در شهداد با کشت محصولات گرمسیری مثل مرکبات، خرما و سایر اقلام سازگار با خاک و آب منطقه، انجام میشود و اتفاقاً کیفیت بسیار خوبی هم دارند.
طی سالهای اخیر شهداد و مناطق پیرامونی آن در استان کرمان، شاهد کاشت و برداشت محصول سیر بوده است که به دلیل شرایط آبوهوایی گرمسیری زودتر از سایر مناطق کشور برداشت و به بازار عرضه میشود و همین مزیت جلوتر بودن سیر شهداد برای ورود به بازار مصرف، باعث شده تا کشت سیر رونق خوبی هم به همراه داشته باشد.
اما کشاورزان سیر کار شهدادی امسال به دلیل کاهش قیمت و افزایش هزینههای تولید با چالشهایی روبرو شدهاند، هر چند سالهای گذشته نیز ورود دلالان و پایینبودن قیمت خرید محصول از کشاورز همواره مطرح بوده است و در حال حاضر قیمت سیر در محل زمین کشاورزی ۳۰ تا ۳۵ هزار تومان است.
به دلیل اینکه سیر تازه بهدستآمده، قابلیت نگهداری زیادی ندارد، جای خالی صنایع تبدیلی مرتبط با سیر در منطقه شهداد برای نگهداری و فراوری، بسیار محسوس است و تنها کارخانه فراوری سیر منطقه هنوز در ابتدای فعالیت قرار دارد که آن هم پاسخگوی نیاز کشاورزان نیست.
سیر شهداد در حالی بهصورت تازهخوری باقیمت نهچندان بالایی به فروش میرسد که در صورت فراوری بهصورت خشک، پودر شده و تهیه اسانس و سایر محصولات، میتواند ارزش افزوده بسیار بالایی ایجاد کند و همچنین صادرات آن به خارج، ارزآوری مناسبی برای کشور به همراه داشته باشد.
البته در برخی میادین و معابر شهری و جادهای، فروشندگان سیار، سیر شهداد را با قیمتهایی بین ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان نسبت به کیفیت محصول، به فروش میرسانند که نشان میدهد خامفروشی محصول سود کمی دارد و این در حالی است که در صورت نگهداری یا فراوری سیر، ارزش افزوده بالایی نصیب کشاورزان خواهد شد.
سود برای دلالها
سعید احمدی یکی از این فروشندگان سیار سیر شهداد بیان کرد: هر سال در فصل برداشت سیر به شهداد میرویم و بدون واسطه از کشاورزان سیر تازه خریداری میکنیم و در مکانهایی که رفتوآمد بیشتر وجود دارد به فروش میرسانیم، امسال قیمت محصول پایین آمده و سود ما هم کمتر شده است.
او ادامه داد: سیر تقریباً یک ماه قابل نگهداری در شرایط عادی هست و اگر نتوانیم محصول را به فروش برسانیم فاسد میشود و همین سرمایه هم از دست میرود.
افزایش هزینه و پایینبودن قیمت
عزتالله پورهاشمی از کشاورزان سیرکار شهدادی نیز اظهار کرد: امسال برداشت محصول همزمان با شرایط جنگ بود و همین باعث شد تا قیمت پایین بیاید و اکنون هر کیلوگرم سیر در مزرعه از کشاورز بین ۳۰ تا ۳۵ هزار تومان خریداری میشود.
پورهاشمی با بیان اینکه سیر شهداد مرغوبیت خوبی دارد خاطرنشان کرد: محصول سیر بهصورت تازهخوری مصرف میشود و کشاورزان شرایط نگهداری طولانی آن را ندارند، همین باعث میشود که قیمتها بالا نرود، اما اگر سیر فراوری شود ارزش بیشتری برای تولیدکنندگان دارد.
برداشت ۱۲ هزار تن سیر از مزارع شهداد
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان کرمان نیز گفت: امسال در شهداد ۵۰۰ هکتار سطح زیر کشت سیر بوده است و از هر هکتار تقریباً ۲۵ تن سیر برداشت میشود و پیشبینی میکنیم حدود ۱۲ هزار تن سیر در منطقه تولید شود.
رضا مختاری با اشاره به پایینبودن قیمت سیر در ابتدای برداشت محصول تصریح کرد: دولت در بحث نرخگذاری محصولات کشاورزی ورود پیدا نمیکند و مبنای قیمت، بر عرضه و تقاضای بازار مشخص میشود؛ البته دررابطهبا قیمتگذاریِ سیر شهداد، شرایط کشور تأثیر گذاشت.
او افزود: البته سازمان جهاد کشاورزی کرمان از طریق شرکت تعاون روستایی استان که متولی خرید محصولات کشاورزی و تنظیم بازار است به حوزه سیر شهداد ورود پیدا کرد و جلسهای با حضور مسئولان و نماینده کشاورزان و یکی از شرکتهای فراوری سیر برای حل مشکل سیرکاران برگزار شد.
تعین قیمت توافقی
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان کرمان بیان کرد: با نظر خود کشاورزان قیمتی برای خرید سیر مصوب شد که بین ۴۰ تا ۴۵ هزار تومان بهازای هر کیلوگرم سیر، بر اساس کیفیت از کشاورزان خریداری شود و این قیمت رضایت کشاورزان را به همراه داشته است.
او ادامه داد: کارخانه فراوری سیر که در منطقه فعال شده است، نیز برای حل مشکل کشاورزان سیر کار پایکار آمده است تا نگهداری سیر را انجام دهد.
عرضه در روستا بازارها
مختاری گفت: البته در بحث فروش و بازاریابی محصول سیر، این واحد فراوری مشکلاتی دارد که مقرر شد سازمان تعاون روستایی از طریق روستا بازارها در سراسر کشور حمایتهایی انجام دهد و سیر کشاورزان شهدادی در این روستا بازارها عرضه شود.
حمایت از کشاورزی مکانیزه
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان کرمان با اشاره به حمایتهای انجام شده از کشاورزان سیرکار شهدادی، بیان کرد: محدودیتی برای تأمین ماشینآلات و ادوات کشاورزی نداریم و سال گذشته تعدادی تراکتور بهصورت ویژه برای کشاورزی مکانیزه در اختیار کشاورزان سیرکار منطقه شهداد گذاشته شد.
خرید توافقی و فراوری، در قالب تشکلهای روستایی
مدیر سازمان تعاون روستایی استان کرمان هم با بیان اینکه مشارکت کشاورزان در تصمیمسازیها ضروری است، گفت: پیشنهاد اجرای طرح خرید توافقی و فراوری امانی محصول سیر در قالب تشکلهای روستایی را ارائه کردیم تا این اقدام گامی مؤثر در جهت حمایت از تولیدکنندگان و تثبیت بازار باشد.
رضا امیری پاک، تأکید کرد: این سازمان آمادگی دارد در حوزه بازاریابی از ظرفیت برندهای زیرمجموعه شبکه تعاون روستایی استان و همکاری کارخانه فراوری، برای فروش و عرضه پایدار محصول سیر استفاده کند.