هشدار هواشناسی;
کرمان، تابستانی گرمتر از پارسال پیش رو دارد
تابستان امسال برای جنوب و جنوب شرق ایران، از جمله استان کرمان، داغتر از همیشه پیشبینی میشود. احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، با اعلام این خبر گفت: «دمای هوا طی تابستان در نیمه جنوبی کشور بهویژه در هرمزگان، کرمان و سیستان و بلوچستان و تا حدودی یزد، بیش از سال گذشته خواهد بود.» این در حالی است که بهار امسال با کاهش بارش در استانهای مرکزی کشور همراه بود و تهران با ۴۰ درصد کمبارشی، بیش از همه استانها در تنگنای آبی قرار گرفته است. اما آنچه برای کرمان اهمیت بیشتری دارد، تداوم خشکی و کاهش انتقال رطوبت از سوی مونسون هند است که به گفته وظیفه، سال گذشته قویتر عمل میکرد. امسال اما با حاکمیت النینو، مونسون هند ضعیفتر شده و کرمان با تابستانی گرمتر، خشکتر و البته پرمصرفتر از نظر انرژی مواجه خواهد شد. این گزارش، پیامدهای این پیشبینی را برای استان کرمان بررسی میکند.
کرمان در میان گرمترین مناطق
به گزارش کرمان نو، طبق اعلام رئیس مرکز ملی اقلیم، طی هفته گذشته بیشترین نابهنجاری دمایی در استانهای خراسان رضوی، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان ثبت شده است. این یعنی کرمان در کنار استانهای جنوب شرقی، در خط مقدم گرمای بیسابقه قرار دارد. وظیفه با اشاره به نقش مونسون هند در تأمین رطوبت و بارش جنوب شرق کشور توضیح داد: «در سالهای حاکمیت النینو، مونسون هند ضعیف میشود و این ضعف باعث کاهش انتقال رطوبت به جنوب شرق ایران میشود. در نتیجه با آفتاب بیشتر و دمای بالاتر از نرمال در این مناطق مواجه میشویم.»
این پیشبینی برای کرمان، بهویژه برای بخشهای شرقی و جنوبی استان که به شدت به بارشهای مونسونی وابسته هستند، زنگ خطری جدی است. در سال گذشته، مونسون هند قویتر عمل کرد و بارشهای بهتری در جنوب شرق کشور ثبت شد، اما امسال با تضعیف این سامانه، کرمان خشکتر و گرمتر از پارسال خواهد بود.
بهار کمبارش؛ هشداری برای تابستان
وظیفه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت بارندگی در بهار امسال گفت: «از ابتدای سال آبی جاری تا پایان بهار، بارندگی در کل کشور تقریباً در شرایط نرمال قرار داشت، اما توزیع بارش در همه نقاط کشور یکنواخت نبود و در برخی مناطق کمبود بارش ثبت شد.» کاهش شدید بارش در استانهای قم، قزوین، سمنان، تهران، البرز و اصفهان ثبت شده است.
پیامدهای تابستان داغ برای کرمان
تابستان گرمتر از سال قبل برای کرمان، پیامدهایی فراتر از یک پیشبینی هواشناسی است و میتواند ابعاد مختلف زندگی در این استان را تحت تأثیر قرار دهد. با توجه به پهناوری استان و تنوع اقلیمی آن، افزایش دما بهویژه در مناطق شرقی، جنوبی و کویری، زنجیرهای از چالشها را فعال میکند که هر یک به نوبه خود میتواند بر معیشت، سلامت و زیرساختهای استان تأثیر بگذارد.
افزایش مصرف انرژی نخستین و آشکارترین پیامد این گرمای بیسابقه است. با افزایش دمای هوا، استفاده از وسایل سرمایشی مانند کولرهای آبی و گازی به شدت بالا میرود و شبکه برق استان را تحت فشار قرار میدهد. تجربه سالهای گذشته نشان داده که در چنین شرایطی، خاموشیهای برنامهریزیشده یا ناگهانی در ساعات اوج مصرف، نه تنها زندگی روزمره شهروندان را مختل میکند، بلکه به کسبوکارها، مراکز تولیدی و صنایع وابسته به برق نیز آسیب جدی وارد میآورد. کرمان با داشتن صنایع بزرگ معدنی و تولیدی، یکی از استانهایی است که هرگونه اختلال در تأمین برق میتواند خسارتهای سنگینی به اقتصاد آن تحمیل کند.
تنش آبی دومین و شاید جدیترین چالش تابستان پیشروست. با تضعیف مونسون هند و کاهش انتقال رطوبت به جنوب شرق کشور، بارشهای فصلی در مناطق شرقی و جنوبی کرمان که به این سامانه وابسته هستند، کاهش مییابد. همزمان، افزایش دما و تبخیر شدیدتر آب از سطح منابع آبی، ذخایر سدها، قنوات و سفرههای زیرزمینی را سریعتر از گذشته تحلیل میبرد.
خطر آتشسوزی در مراتع و جنگلها نیز با گرمای شدید و خشکی هوا تشدید میشود. کرمان دارای مراتع گسترده و جنگلهای باارزشی مانند جنگلهای أرس و بنه در مناطق کوهستانی است که در صورت بروز آتشسوزی، احیای آنها سالها زمان میبرد. علاوه بر خسارتهای زیستمحیطی، این آتشسوزیها میتوانند به تأسیسات و روستاهای اطراف آسیب وارد کرده و هزینههای سنگینی بر دوش دولت و جوامع محلی تحمیل کنند.
گرمای شدید، سلامت شهروندان، بهویژه سالمندان، کودکان، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماریهای قلبی و تنفسی را تهدید میکند. گرمازدگی، افزایش بیماریهای تنفسی و قلبی، و تشدید آلودگی هوا در روزهای گرم، از جمله خطراتی هستند که سیستم درمانی استان را با فشار مضاعف مواجه میکنند.
وظیفه تأکید کرد که نیمه شمالی کشور، از جمله تهران، با دمای بالاتر از نرمال اما نسبت به سال قبل اندکی کمتر مواجه خواهد شد، اما نیمه جنوبی و جنوب شرق، بهویژه کرمان، از سال قبل گرمتر خواهند بود. این تفاوت در روند دمایی، نشان میدهد که کرمان در تابستان امسال یکی از بحرانیترین مناطق کشور از نظر گرما خواهد بود.
پیشبینی هواشناسی درباره تابستان گرمتر و خشکتر کرمان، یک هشدار جدی است که نباید آن را ساده گرفت. سال گذشته با مونسون هند قویتر، استان شرایط بهتری داشت؛ اما امسال با حاکمیت النینو، کرمان باید خود را برای ماههای سختتری آماده کند. این شرایط، برنامهریزی برای مدیریت منابع آب، مصرف بهینه انرژی و مراقبت از سلامت شهروندان را بیش از پیش ضروری میکند. همچنین کشاورزان در مناطق شرقی و جنوبی استان که بیشترین وابستگی به بارشهای فصلی دارند، باید با آمادگی بیشتری وارد فصل زراعی شوند و الگوهای کشت خود را متناسب با شرایط خشکتر تنظیم کنند. تابستان امسال برای کرمان، نه فقط یک فصل گرم، بلکه آزمونی برای تابآوری زیرساختها، مدیریت منابع و انسجام اجتماعی است.