کرماننو گزارش میدهد؛
از مغایرت در آمار رسمی تا مرگبارترین حادثه در کرمان/ تصادفات با ۱۳۴۵ فوتی، صدرنشین حوادث مرگبار استان
سازمان پزشکی قانونی استان کرمان بهتازگی آمار حوادث منجر به فوت، مصدومیت و معاینات پزشکی قانونی در سال ۱۴۰۴ را منتشر کرده است. بررسی این آمار نشان میدهد تصادفات رانندگی همچنان مهمترین عامل مرگ ناشی از حوادث در استان هستند؛ بهگونهای که تعداد قربانیان آن، چندین برابر مجموع فوتیهای ناشی از سوختگی، غرقشدگی، گازگرفتگی و برقگرفتگی است. با این حال، بررسی جداول منتشرشده، ابهامها و مغایرتهایی را نیز در آمارهای رسمی نشان میدهد که ضرورت بازنگری در شیوه انتشار این دادهها را مطرح میکند.
تصادفات؛ مرگبارترین حادثه استان
براساس آمار منتشرشده، در سال ۱۴۰۴ مجموع ۱۳۴۵ نفر در حوادث رانندگی استان کرمان جان خود را از دست دادهاند. فروردینماه با ثبت ۱۳۸ فوتی، بیشترین آمار جانباختگان تصادفات را به خود اختصاص داده است.
حوادث رانندگی تنها به فوتیها محدود نمیشود. در همین مدت ۱۵ هزار و ۷۲۵ نفر نیز در تصادفات مصدوم شدهاند که از این تعداد ۱۰ هزار و ۹۶۸ نفر مرد و ۴۷۵۷ نفر زن بودهاند. بیشترین تعداد مصدومان نیز در مهرماه و با ثبت ۱۷۰۸ نفر گزارش شده است.
آمار بالای تلفات جادهای در کرمان، بهویژه در محورهای برونشهری، سالهاست این استان را در میان استانهای دارای بیشترین قربانیان تصادفات قرار داده است. کرماننو در گزارشی جداگانه به بررسی جزئیات و دلایل این وضعیت خواهد پرداخت.
۷۰ فوتی بر اثر سوختگی
بررسی آمار پزشکی قانونی نشان میدهد طی سال گذشته ۷۰ نفر در استان کرمان بر اثر سوختگی جان خود را از دست دادهاند که ۳۶ نفر مرد و ۳۴ نفر زن بودهاند.
بیشترین تعداد فوتیهای ناشی از سوختگی در اردیبهشتماه و با ۱۰ قربانی ثبت شده است.
غرقشدگی؛ ۲۹ قربانی در یک سال
در سال ۱۴۰۴، ۲۹ نفر بر اثر غرقشدگی جان خود را از دست دادهاند. از این تعداد ۲۳ نفر مرد و ۶ نفر زن بودهاند.
بیشترین تعداد فوتیهای ناشی از غرقشدگی نیز در بهمنماه و با پنج جانباخته ثبت شده است.
گاز مونوکسیدکربن؛ بیشترین اختلاف جنسیتی
بر اساس آمار منتشرشده، ۲۸ نفر در سال گذشته بر اثر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن جان خود را از دست دادهاند؛ ۲۵ مرد و سه زن.
اردیبهشت با ثبت هفت فوتی، بیشترین آمار مرگ ناشی از این حادثه را داشته است.
در میان حوادث بررسیشده، بیشترین فاصله جنسیتی نیز مربوط به همین بخش است؛ بهطوری که نزدیک به ۹۰ درصد جانباختگان را مردان تشکیل میدهند.
برقگرفتگی؛ ۲۶ فوتی
آمار پزشکی قانونی از فوت ۲۶ نفر بر اثر برقگرفتگی در سال ۱۴۰۴ حکایت دارد.
از این تعداد ۲۱ نفر مرد و پنج نفر زن بودهاند و خردادماه با ثبت هفت فوتی بیشترین آمار را در این بخش داشته است.
بیش از ۲۲ هزار مراجعه ناشی از نزاع
پزشکی قانونی همچنین اعلام کرده است که در طول سال گذشته ۲۲ هزار و ۶۴۷ نفر به دلیل آسیبهای ناشی از نزاع جسمانی به مراکز پزشکی قانونی استان مراجعه کردهاند.
از این تعداد ۱۴ هزار و ۶۲۴ نفر مرد و ۸۰۲۳ نفر زن بودهاند و بیشترین مراجعات نیز در شهریورماه با ۲۳۲۸ مورد ثبت شده است.
البته این آمار مربوط به مراجعات و معاینات پزشکی قانونی است و نباید بهعنوان آمار فوتیهای ناشی از نزاع تلقی شود.
انتشار آمارهای رسمی با جداول خام
فارغ از محتوای آماری، نحوه انتشار این گزارش نیز محل تأمل است.
جداول منتشرشده بهصورت ساده و خام ارائه شدهاند و فاقد قالببندی، هویت بصری، سربرگ و استانداردهای معمول گزارشهای رسمی هستند؛ موضوعی که استفاده از این دادهها را برای رسانهها، پژوهشگران و افکار عمومی دشوارتر میکند.
در حالی که آمارهای پزشکی قانونی از مهمترین دادههای مرجع در حوزه سلامت، حوادث و سیاستگذاری عمومی به شمار میروند، انتظار میرود این اطلاعات با قالبی استاندارد، خوانا و قابل استناد منتشر شوند، نه در قالب خروجیهای ساده و حداقلی.
مغایرت در آمارهای منتشرشده
با این حال، مهمترین ایراد گزارش منتشرشده، به نحوه محاسبه برخی آمارها بازمیگردد.
بررسی جداول نشان میدهد در چند بخش، عدد اعلامشده در ردیف «جمع» با حاصل جمع آمار ماهانه مطابقت ندارد.
برای نمونه، در جدول مربوط به سوختگی، عدد درجشده در ردیف جمع ۶۴ نفر است، اما با جمع اعداد ماهانه، تعداد فوتیها ۷۰ نفر به دست میآید.
همچنین در جدول مربوط به مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن، عدد کل ۲۵ نفر اعلام شده، در حالی که حاصل جمع آمار ماهانه ۲۸ نفر است.
در بخش معاینات نزاع جسمانی نیز مغایرتهایی میان جمع ماهانه و عدد نهایی مشاهده میشود.
وجود چنین خطاهایی در گزارش یک نهاد رسمی، پرسشهایی را درباره فرآیند کنترل و بازبینی دادهها پیش از انتشار ایجاد میکند. آمارهای پزشکی قانونی مبنای تصمیمگیری مدیران، پژوهشهای علمی وآمارهای پزشکی قانونی مبنای تصمیمگیری مدیران، پژوهشهای علمی و گزارشهای رسانهای هستند و هرگونه خطا در آنها میتواند بر اعتماد عمومی و کیفیت تحلیلها اثر بگذارد