خودتحریمی و تحریمخارجی دو عامل بحران در صنعت فرش ایران؛
صادرات فرش ایرانی به ۳۰ میلیون دلار کاهش یافت
صنعت فرش دستباف ایران با سقوط بیسابقه صادرات (از یک میلیارد دلار به 30 میلیون دلار) و تنزل به رتبه پنجم جهانی، در آستانه نابودی قرار گرفته است.
این بحران ناشی از ترکیب تحریمهای خارجی و «خودتحریمیهای داخلی» از جمله قوانین تعهد ارزی و عدم حمایت دولت است. برای حفظ این میراث ملی که نماد اقتصاد مقاومتی و معیشت روستاییان است، حذف موانع قانونی صادرات و حمایت مالی و بیمهای از بافندگان حیاتی است.
به گزارش کرمان نو به نقل از تسنیم، عبدالله بهرامی؛ رئیس اتاق تعاون استان تهران در یادداشتی نوشت: «صنعت فرش دستباف ایران، میراثی فرهنگی و هنری کهن و یکی از نمادهای هویت ملی کشور، امروز با بحرانی بیسابقه مواجه است. تحریمهای خارجی، بهویژه محدودیتهای خصمانه دولت آمریکا، نقش خود را ایفا کردهاند، اما در کنار آن، عدم حمایتهای داخلی و اجرای مصوبات تعهد ارزی بهنوعی خودتحریمی تبدیل شده که ضربه اصلی به صادرات و تولید این هنر صنعت ملی وارد کرده است.
بر اساس آمار رسمی، صادرات فرش دستباف ایران که پیش از تحریمها به حدود پانصد میلیون تا یک میلیارد دلار در سال میرسیده است، هماکنون به حدود سی میلیون دلار کاهشیافته و برای اولینبار در یک قرن گذشته، جایگاه ایران در بازار جهانی از رتبه اول به رتبه پنجم تنزلیافته است.
این سقوط بیسابقه، نهتنها به دلیل فشارهای خارجی، بلکه به دلیل سیاستها و محدودیتهای داخلی اعمال شده بر تولیدکنندگان و بافندگان و صادرکنندگان بهعنوان موتور محرکه تولید است.
بحران فعلی فرش دستباف ایران تنها محدود به بازارهای صادراتی نیست. جنگ تحمیلی و اقتصادی ۱۴۰۴ و مشکلات عدم دسترسی به اینترنت، منابع بانکی و شبکههای بازاریابی باعث شده حتی بازار داخلی نیز تحتتأثیر قرار گیرد و فرش ایرانی به دلیل مشکلات اقتصادی از سبد خرید خانوارها خارج شود. کاهش فروش داخلی و خارجی، موتور تولید را به کندی کشانده و زنجیره ارزش این صنعت فاخر را با خطر جدی مواجه کرده است. فرش دستباف ایران، با دارابودن همه مؤلفههای اقتصاد مقاومتی شامل اشتغال پایدار، افزایش توان صادرات، حفظ هنر و فرهنگ ملی و ایجاد فرصت اقتصادی برای بانوان توانمند و روستاییان، نیازمند حمایت فوری دولتمردان و تصمیمگیران اقتصادی است.
اقدامات پیشنهادی شامل حذف موانع و تحریمهای داخلی، تسهیل دسترسی به بازارهای بینالمللی، تشویق خرید داخلی و حمایتهای بیمهای و مالی از بافندگان است. در غیر این صورت، این میراث هنری و صنعتی که ایران را بهعنوان برند جهانی فرش دستباف مشهور کرده، با خطر جدی مواجه خواهد شد و نسلهای آینده ایرانیان ممکن است با وداعی تلخ با این هنر و صنعت تاریخی روبهرو شوند».