حذف میدان بسیج از منظر ترافیکی صحیح و از منظر انسانی اشتباه است

کوروش افضلی، دکترای شهرسازی، در گفت‌وگویی به «کرمان نو» درباره اصلاحات ترافیکی اخیر در کرمان اظهار کرد که در بخش‌هایی با این طرح زاویه دارد و معتقد است این اقدامات از نظر فنی با استانداردهای موجود و اسناد بالادستی، از جمله طرح جامع ترافیک، همخوانی ندارند.
او با اشاره به محور شمال ـ جنوب شهر، شامل خیابان‌های شهاب و خورشید، گفت: در شرایطی که برای تسهیل ترافیک پل احداث می‌شود، یک‌طرفه شدن مسیر پس از پل، از جمله در محدوده پل چهارراه باغ ملی، با اصول رایج ترافیکی سازگار نیست؛ مگر آنکه هدف مشخص دیگری پشت این تصمیم وجود داشته باشد. به گفته او، این اصلاحات تاکنون تنها موجب تغییر تقاضای ترافیکی و انتقال بار ترافیک به نقاطی مانند مقابل مدارس شده است.
افضلی ادامه داد: در ادامه این مسیر و در محدوده میدان، مشکلات مربوط به رفتار ترافیکی و فرهنگ رانندگی نیز مشاهده می‌شود. او همچنین مکان‌یابی بیمارستان در این محدوده را اشتباه دانست و افزود اگر قرار بود بیمارستان در این محل باقی بماند، باید در لایه دوم شهری قرار می‌گرفت. او تأکید کرد که تصمیمات فعلی با یکدیگر تداخل دارند و در نهایت ترافیک دوباره در مقابل بیمارستان شکل می‌گیرد.
این دکترای شهرسازی با اشاره به کاهش نظارت بر ضوابط رانندگی در کرمان طی دو سال گذشته گفت: در بسیاری از تقاطع‌ها، عبور از چراغ قرمز به رفتاری رایج تبدیل شده است. او همچنین وضعیت پارک خودروها را یکی دیگر از عوامل ایجاد گره‌های ترافیکی دانست و بیان کرد که در برخی نقاط، خودروها تا سه لاین را اشغال می‌کنند و همین موضوع باعث می‌شود گره بعدی در میدان بسیج شکل بگیرد و در ساعات پیک، ترافیک تا مقابل بیمارستان بازگردد.
افضلی با بیان اینکه وضعیت ترافیک در ساعات اوج نسبت به گذشته بدتر شده است، گفت نقد او تنها محدود به مسائل ترافیکی نیست و ابعاد انسانی و شهرسازانه موضوع نیز اهمیت دارد. به گفته او، کرمان از رویکردهای خلاقانه شهرسازی که به محیط زیست، سلامت انسان و مصرف انرژی توجه داشته باشند، فاصله گرفته و با فقر جدی نگاه انسان‌محور، سلامت‌محور و اجتماع‌محور مواجه است.
او افزود: در حال حاضر نوعی نگاه مکانیکی و ماشینی بر فضاهای اجتماعی شهر حاکم شده است. مسیر میدان بسیج تا میدان عاشورا و همچنین محورهایی مانند پاسداران، استانداری و خورشید، فضاهایی اجتماعی و خدماتی هستند، اما تلاش شده مشکلات آن‌ها صرفاً با رویکرد ترافیکی حل شود.
این کارشناس شهرسازی با اشاره به امکان پیاده‌راه‌سازی در این محدوده‌ها اظهار کرد: حتی بستن کامل برخی مسیرها به روی خودروها نیز الزاماً اتفاق منفی به همراه نداشت و می‌شد با اختصاص فضاهای پارکینگ، خدمات مورد نیاز شهروندان را تأمین کرد. او تأکید کرد که نگاه مکانیکی و غلبه رویکرد ماشین‌محور موجب شده مفهوم هوشمندی در تعریف مسائل شهری جایگاه کمرنگی داشته باشد.
افضلی با اشاره به ظرفیت تاریخی، اجتماعی و خدماتی این محدوده‌ها گفت این فضاها پتانسیل بالایی برای انسان‌محور شدن و سنگ‌فرش شدن دارند؛ مشابه اقدامی که پیش‌تر در اطراف میدان شورا انجام شد. به گفته او، محدود کردن سرعت خودروها و ایجاد مسیرهای سنگ‌فرش می‌تواند باعث شود رانندگانی که عجله دارند از مسیرهای جایگزین استفاده کنند.
او همچنین پیشنهاد داد به جای تغییر کامل الگوی ترافیکی، محورهای شهاب و خورشید برای تردد شمال ـ جنوب حفظ می‌شد و در مقابل، مسیرهایی مانند کامیاب بسته و به پیاده‌راه تبدیل می‌شد. او افزود در برخی موارد لازم است شریان‌های اصلی در مرکز شهر منقطع شوند تا امکان ایجاد فضاهای اجتماعی و فرهنگی فراهم شود.
این دکترای شهرسازی تأکید کرد که ارزیابی موفقیت یا عدم موفقیت این طرح‌ها باید بر اساس شاخص‌های کمی، از جمله تعداد تصادفات و مسائل روان‌شناختی کاربران، انجام شود. او در عین حال گفت اصلاحات انجام‌شده می‌تواند به‌عنوان یک تجربه مورد بررسی قرار گیرد و اشکالات آن در ادامه برطرف شود.
افضلی در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره حذف میدان بسیج نیز اظهار کرد که حذف میدان دارای ابعاد فیزیکی، ترافیکی و اجتماعی است و به نظر می‌رسد هدف فعلی، حذف ترافیکی آن باشد. او میدان بسیج را یک «جزیره اشتباه» توصیف کرد و گفت این میدان از منظر خودرومحوری باید حذف شود، اما از منظر انسان‌محوری چنین رویکردی قابل دفاع نیست.