۲۲ سال پس از ثبت جهانی ارگ بم؛ میراثی که هنوز در انتظار تبدیل شدن به موتور توسعه است
کرمان نو- هفدهم تیرماه، بیستودومین سالروز ثبت جهانی «ارگ بم و منظر فرهنگی آن» در فهرست میراث جهانی یونسکو است؛ رویدادی که در سال ۱۳۸۳، تنها چند ماه پس از زلزله ویرانگر بم، نام این شهر را بار دیگر در سطح جهان بر سر زبانها انداخت و آن را به نمادی از حفاظت از میراث تمدنی ایران تبدیل کرد. اما اکنون، پس از گذشت ۲۲ سال، این پرسش همچنان مطرح است که ثبت جهانی بم تا چه اندازه توانسته به بهبود کیفیت زندگی مردم، رونق اقتصادی، توسعه گردشگری و ایجاد فرصتهای جدید برای این شهر منجر شود؟
به گزارش کرماننو، شامگاه سه شنبه، ارگ تاریخی بم میزبان نشست هیئت راهبردی پایگاه میراث جهانی بم و منظر فرهنگی بود؛ نشستی که به مناسبت بیستودومین سالروز ثبت جهانی بم و منظر فرهنگی آن، با حضور محمدعلی طالبی استاندارکرمان، ذاکر هرندی معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمان ، فرماندار بم و جمعی از مسئولان استانی و شهرستانی برگزار شد و در آن، مهمترین ظرفیتها، چالشها و راهکارهای بهرهگیری از این میراث جهانی در مسیر توسعه گردشگری، حفظ بافت تاریخی و رونق اقتصادی شرق استان کرمان مورد بررسی قرار گرفت.
ثبت جهانی بم باید به پیشران توسعه شرق کرمان تبدیل شود
طالبی استاندار کرمان در این نشست، ضمن تبریک سالروز ثبت جهانی بم، این رویداد را یکی از مهمترین دستاوردهای فرهنگی کشور دانست و تأکید کرد که امروز دیگر نباید تنها به گذشته و میراث ثبتشده نگاه کرد، بلکه باید از این ظرفیت جهانی به عنوان ابزاری برای توسعه شهرستان بم و شرق استان کرمان بهره گرفت.
طالبی با اشاره به اینکه میراث فرهنگی میتواند در کنار حفاظت از آثار تاریخی، به اشتغال، سرمایهگذاری، گردشگری، ارتقای هویت شهری و بهبود کیفیت زندگی مردم کمک کند، اظهار داشت: بم باید در کنار ظرفیتهای صنعتی و کشاورزی، به قطب گردشگری تاریخی و فرهنگی کشور تبدیل شود تا این سه حوزه، بستهای کامل برای توسعه شرق استان کرمان ایجاد کنند.
وی لازمه تحقق این هدف را همافزایی میان شهرداری، شورا، میراث فرهنگی، بخش خصوصی و مردم دانست و گفت توسعه گردشگری بدون برنامه مشترک و تقویت زیرساختها امکانپذیر نیست.
به گفته استاندار، احیای بافت تاریخی، جذب سرمایهگذار، برندسازی جهانی و مشارکت بخش خصوصی از مهمترین الزامات تحقق این مسیر است.
استاندار کرمان همچنین از برگزاری چند رویداد ملی و بینالمللی در بم خبر داد و اعلام کرد همایش بینالمللی پاسداشت امدادرسانان زلزله بم، نشست کارگروه جاده ابریشم اکو، جشنواره خوراک اکو و همایش بینالمللی دیپلماسی خرما از جمله برنامههایی است که میتواند جایگاه جهانی بم را بیش از گذشته تقویت کند.
وی فعالسازی فرودگاه بم، افزایش پروازها، برنامهریزی برای پروازهای مستقیم خارجی، استفاده از فناوریهای هوشمند در معرفی جاذبههای گردشگری، تبدیل بم به «شهر جهانی هوشمند مبتنی بر میراث تاریخی»، توسعه گردشگری بیابان لوت و تدوین برنامه جامع برای ارگ، منظر فرهنگی، قنوات و سایر آثار تاریخی را از دیگر اولویتهای استان عنوان کرد و تأکید کرد اعتبارات استانی، ملی و ظرفیت مسئولیت اجتماعی بنگاههای اقتصادی برای اجرای این برنامهها پیگیری خواهد شد.
احیای بافت تاریخی بم؛ فراتر از ارگ جهانی
در ادامه نشست، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمان نیز با تأکید بر اینکه بم تنها به ارگ تاریخی محدود نمیشود، از ضرورت احیای دیگر بناهای ارزشمند شهر سخن گفت.
ذاکرهرندی با اشاره به بازدیدهای میدانی انجامشده اظهار کرد: برای جلوگیری از تخریب خانههای تاریخی همدوره ارگ بم، توافقی میان راه و شهرسازی، شهرداری و میراث فرهنگی انجام شده تا از طریق تهاتر زمین، زمینه حفاظت و مرمت این بناها فراهم شود.
وی مجموعه تاریخی عمارت وکیل را یکی از مهمترین ظرفیتهای مغفولمانده بم دانست و گفت: این مجموعه با برخورداری از بازار، مسجد، حمام، فضاهای تجاری و مسکونی، نمونهای کامل از یک شهر تاریخی است که میتواند به یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری تبدیل شود.
معاون استاندار همچنین با اشاره به استحکام برخی بناهای تاریخی که حتی زلزله سال ۱۳۸۲ نیز نتوانست آنها را تخریب کند، این موضوع را نشانه دانش و مهارت معماران ایرانی دانست و بر ضرورت تملک زمینهای اطراف عمارت وکیل و ایجاد میدانگاه شهری برای تکمیل این مجموعه تأکید کرد.
وی احیای خانه عامریها، قنوات تاریخی و دیگر بناهای ارزشمند شهر را نیز از پیشنیازهای تبدیل بم به مقصد اقامتی گردشگران داخلی و خارجی عنوان کرد و خواستار همکاری نزدیک شهرداری و میراث فرهنگی در این مسیر شد.
با وجود همه این برنامهها و وعدهها، واقعیت آن است که ۲۲ سال پس از ثبت جهانی، بسیاری از شهروندان بم همچنان معتقدند سهم زندگی روزمره آنان از این عنوان جهانی، کمتر از انتظار بوده است. محدودیتهای ساختوساز در حریم آثار تاریخی، کُندی اجرای طرحهای حفاظتی، کمبود زیرساختهای گردشگری، نبود سرمایهگذاری گسترده و سهم اندک اقتصاد گردشگری در معیشت مردم، از جمله چالشهایی است که همچنان مطرح میشود.
شاید اکنون، در بیستودومین سالروز ثبت جهانی بم، بیش از هر زمان دیگری این پرسش پیش روی مدیران قرار دارد که چگونه میتوان این عنوان ارزشمند را از یک افتخار صرف تاریخی، به فرصتی واقعی برای رونق اقتصادی، اشتغال، جذب گردشگر و ارتقای کیفیت زندگی مردم بم تبدیل کرد؛ مطالبهای که تحقق آن، نیازمند عبور از شعار و رسیدن به برنامههای عملیاتی و قابل سنجش است.