«کرمان نو» تورم شهریور ۱۴۰۵ را بر اساس گزارش مرکز آمار ایران بررسی میکند
سرعت افزایش قیمتها در کرمان کمتر از متوسط کشور
دادههای تورم کرمان ضرورت توجه همزمان به دسترسی خانوارها به غذای کافی و فشار هزینه خدمات ضروری را در سیاستهای حمایتی نشان میدهد.
عدد روی نمایشگر صندوق، در پایان یک خرید معمولی، تغییر هزینههای زندگی را پیش چشم میآورد. در یک سال گذشته، بعضی اقلام از سبد خرید خانوار حذف شدهاند و بعضی کمتر خریداری میشوند. هزینه مسکن، حملونقل، آموزش و درمان هم سهم بیشتری از درآمد میخواهد. دادههای شهریور ۱۴۰۵ نشان میدهد خانوارهای کرمانی همزمان با کل کشور فشار گرانی خوراکیها و افزایش هزینههای دیگر را تحمل میکنند. قیمت خوراکیها در یک سال جهش کرده و در شهریور نیز کالاهای غیرخوراکی و خدمات با سرعت بیشتری گران شدهاند.
به گزارش «کرماننو»، به نقل از مرکز آمار ایران شاخص قیمت مصرفکننده در استان کرمان در شهریور ۱۴۰۵ به ۷۶۳.۳ رسیده است. تورم ماهانه استان ۳.۸ درصد، تورم نقطهبهنقطه ۹۷.۷ درصد و تورم سالانه ۷۵.۹ درصد اعلام شده است. این ارقام نشان میدهد سرعت افزایش قیمتها در شهریور کمی کمتر از متوسط کشور بوده، اما افزایش قیمتها در مقایسههای نقطهبهنقطه و سالانه همچنان از میانگین کشوری بیشتر است.
تورم ماهانه کل کشور در شهریور ۴.۲ درصد بوده است. نرخ ۳.۸ درصدی کرمان، ۰.۴ واحد درصد پایینتر از میانگین کشور قرار دارد. با وجود این فاصله، هزینه زندگی در استان همچنان افزایش یافته است. قیمت مجموعه کالاها و خدمات مصرفی خانوار در کرمان، از مرداد تا شهریور، بهطور متوسط ۳.۸ درصد دیگر بالا رفته است.
در مقایسه با سال گذشته، افزایش قیمتها بسیار بیشتر است. تورم نقطهبهنقطه کرمان به ۹۷.۷ درصد رسیده؛ یعنی ۷.۹ واحد درصد بیشتر از نرخ ۸۹.۸ درصدی کشور. به بیان ساده، هزینه خرید مجموعه یکسانی از کالاها و خدمات در استان، به نزدیک دو برابر شهریور سال گذشته رسیده است. تورم سالانه کرمان نیز با نرخ ۷۵.۹ درصد، ۲.۳ واحد درصد بالاتر از متوسط ۷۳.۶ درصدی کشور قرار گرفته است.
تورم نقطهبهنقطه، تغییر قیمتها در شهریور امسال نسبت به شهریور سال قبل را نشان میدهد. تورم سالانه نیز میانگین شاخص قیمت در ۱۲ ماه منتهی به شهریور را با میانگین ۱۲ ماه پیش از آن مقایسه میکند. فاصله این دو نرخ نشان میدهد افزایش قیمتها در مقایسه شهریور امسال با شهریور پارسال، شدیدتر از افزایش میانگین قیمتها در دو دوره ۱۲ماهه بوده است.
خوراکیها؛ فشار اصلی بر بودجه خانوار
تورم نقطهبهنقطه گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» در کرمان به ۱۳۴.۵ درصد رسیده است. هزینه خرید یک سبد یکسان از این کالاها، در فاصله یک سال، بیش از ۲.۳ برابر شده است.
براساس محاسبه از جدول استانی گزارش، کرمان پنجمین نرخ بالای تورم نقطهبهنقطه خوراکیها را در میان استانهای کشور داشته است. نرخ استان ۱۲.۷ واحد درصد بالاتر از متوسط ۱۲۱.۸ درصدی کشور است. این رقم همچنین ۶۴.۵ واحد درصد از تورم نقطهبهنقطه کالاهای غیرخوراکی و خدمات در خود کرمان بیشتر است.
تورم سالانه خوراکیها در کرمان ۱۰۷.۸ درصد ثبت شده است. این نرخ یک واحد درصد پایینتر از متوسط کشوری است، اما نشان میدهد میانگین هزینه خرید این گروه در یک دوره ۱۲ماهه، بیش از دو برابر دوره پیش از آن شده است. تورم سالانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات استان نیز ۵۲.۷ درصد بوده؛ یعنی ۵۵.۱ واحد درصد کمتر از تورم سالانه خوراکیها.
سهم خوراکیها در سبد محاسباتی خانوارهای کرمان هم بر شدت این فشار میافزاید. خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات ۳۸.۲۵ درصد از این سبد را تشکیل میدهند. ضریب اهمیت این گروه در سبد کل کشور ۲۹.۴۴ درصد است؛ بنابراین سهم آن در کرمان، ۸.۸۱ واحد درصد بیشتر از متوسط کشور است.
هرچه سهم مواد غذایی از هزینه خانوار بیشتر باشد، افزایش قیمت خوراکیها بخش بزرگتری از بودجه را درگیر میکند. خانوار ممکن است خرید پوشاک یا کالای بادوام را به تأخیر بیندازد، اما غذا هزینهای است که نمیتوان آن را بهکلی حذف کرد. با افزایش قیمت برنج، روغن، تخممرغ، لبنیات و گوشت، خانوار ناچار میشود هزینه بیشتری بپردازد یا مقدار و کیفیت خرید خود را تغییر دهد.
گزارش متوسط قیمت خوراکیهای منتخب، فقط متوسط قیمت در مناطق شهری کشور را نشان میدهد و آمار ویژهای برای استان کرمان ندارد. قیمتهای آن را نمیتوان مستقیماً به بازار کرمان نسبت داد. بااینحال، روند کشوری این کالاها نشان میدهد کدام اقلام با افزایش قیمت بیشتری به سبد غذایی خانوار فشار آوردهاند.
از میان ۵۳ قلم خوراکی منتخب، افزایش قیمت ۴۰ قلم نسبت به شهریور سال گذشته، از نرخ تورم نقطهبهنقطه مناطق شهری کشور بیشتر بوده است. روغن نباتی جامد با رشد ۳۷۱.۱ درصدی و روغن مایع با افزایش ۳۴۲.۲ درصدی، بیشترین رشد قیمت را داشتهاند. پس از آنها، هویجفرنگی با ۲۸۸.۴ درصد، تخممرغ با ۲۶۴.۲ درصد، سس مایونز با ۲۵۳.۳ درصد و برنج خارجی درجهیک با ۲۰۹.۲ درصد قرار گرفتهاند.
در همین دوره، قیمت سیبزمینی ۱۷۵.۴ درصد، پنیر ایرانی پاستوریزه ۱۵۶.۲ درصد، شیر پاستوریزه ۱۴۹.۲ درصد، گوشت گاو یا گوساله ۱۳۹.۵ درصد، ماهی قزلآلا ۱۳۴.۵ درصد و پسته ۱۳۳.۷ درصد افزایش یافته است. این فهرست هم اقلام پایه و روزمره را دربرمیگیرد و هم محصولاتی را که پیشتر نیز هزینه زیادی برای خانوار داشتند.
تغییرات ماهانه بعضی اقلام با روند یکساله آنها متفاوت است. برای نمونه، قیمت مرغ در شهریور نسبت به مرداد ۸.۴ درصد کاهش یافته، اما همچنان ۱۲۸.۱ درصد بیشتر از شهریور سال قبل بوده است. کاهش قیمت در یک ماه، بخشی از افزایش ماههای گذشته را جبران میکند؛ بااینحال، قیمت کالا ممکن است همچنان بسیار بالاتر از سال قبل باقی بماند.
در مقابل، هویجفرنگی در شهریور ۳۱.۹ درصد، پرتقال ۱۹.۱ درصد، پیاز ۱۴.۳ درصد، ماهی قزلآلا ۱۳.۹ درصد و بادمجان ۱۳.۳ درصد گرانتر شدهاند. اثر این نوسانها در خریدهای روزانه دیده میشود؛ خریدهایی که خانوار برای تأمین نیاز غذایی خود، امکان چندانی برای بهتعویقانداختن آنها ندارد.
افزایش سریعتر هزینههای غیرخوراکی و خدمات
در مقایسه یکساله، خوراکیها افزایش قیمت بیشتری داشتهاند، اما در شهریور، کالاهای غیرخوراکی و خدمات سریعتر گران شدهاند. قیمت خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در کرمان طی این ماه ۲.۶ درصد افزایش یافته است. تورم ماهانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات نیز به ۵.۱ درصد رسیده است.
رشد قیمت کالاهای غیرخوراکی و خدمات در شهریور، نزدیک به دو برابر خوراکیها بوده است. این گروه ۶۱.۷۵ درصد از سبد محاسباتی خانوارهای کرمان را دربرمیگیرد و افزایش ۵.۱ درصدی قیمت آن، بخش بزرگی از بودجه خانوار را تحت تأثیر قرار میدهد. گزارش استانی، سهم هریک از زیرگروهها را در این افزایش مشخص نمیکند. برای تعیین اینکه کدام خدمت یا کالای غیرخوراکی بیشترین سهم را در رشد ماهانه داشته، به دادههای تفصیلی نیاز است.
خانوار کرمانی اکنون با هر دو افزایش روبهروست: خوراکیهایی که نسبت به شهریور سال گذشته ۱۳۴.۵ درصد گرانتر شدهاند و کالاهای غیرخوراکی و خدماتی که تنها در یک ماه، افزایش قیمت ۵.۱ درصدی داشتهاند. هزینههای دیگر زندگی نیز در کنار غذای گرانتر، سهم بیشتری از بودجه خانوار میخواهند.
این وضعیت، مدیریت هزینهها را دشوارتر میکند. هنگام افزایش قیمت یک گروه از کالاها، خانوار ممکن است با انتخاب کالای جایگزین، کاهش خرید یا بهتعویقانداختن مصرف، بخشی از فشار را کنترل کند. وقتی قیمت مواد غذایی در یک سال بیش از دو برابر میشود و هزینه کالاهای غیرخوراکی و خدمات نیز همزمان بالا میرود، انتخابهای خانوار برای تنظیم بودجه محدودتر میشود.
مقایسه استانی نیز تفاوت میان این دو گروه را نشان میدهد. کرمان از نظر تورم نقطهبهنقطه خوراکیها در جایگاه پنجم کشور قرار گرفته است، اما تورم سالانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات آن، سومین نرخ پایین در میان استانها بوده است. در شاخص کل، تورم نقطهبهنقطه کرمان در رتبه مشترک چهاردهم تا پانزدهم و تورم سالانه آن در رتبه بیستویکم قرار گرفته است.
تورم سالانه ۵۲.۷ درصدی کالاهای غیرخوراکی و خدمات، با وجود پایینتر بودن از بیشتر استانها، همچنان افزایش بزرگی در هزینه زندگی است. رتبههای استانی امکان مقایسه نرخها را فراهم میکنند، اما برای سنجش توان خانوارها در پرداخت این هزینهها، باید وضعیت درآمد و مخارج آنان را هم در نظر گرفت.
شاخص کل قیمت در کرمان به ۷۶۳.۳ رسیده است و شاخص کشور ۷۲۹.۸ بوده است. این اختلاف، رشد انباشته بیشتر شاخص کرمان نسبت به سال پایه ۱۴۰۰ را نشان میدهد. شاخص قیمت، تغییر قیمتها نسبت به سال پایه را اندازه میگیرد؛ مقایسه سطح قیمت کالاها در کرمان با سایر نقاط کشور به اطلاعات جداگانهای نیاز دارد.
تورم ماهانه کرمان در شهریور از میانگین کشور کمتر بوده، اما قیمتها در استان همچنان بالا رفتهاند. افزایش بیش از ۱۳۴ درصدی قیمت خوراکیها در یک سال، در کنار رشد ماهانه ۵.۱ درصدی قیمت کالاهای غیرخوراکی و خدمات، فشار بر بودجه خانوار را ادامه داده است. برای سنجش این فشار، باید تغییر قیمت هر دو گروه را در کنار نرخ کلی تورم دید.
خانوارها باید از درآمد خود، هم هزینه غذای گرانتر را بپردازند و هم افزایش هزینه خدمات و کالاهای دیگر را جبران کنند. سیاستهای حمایتی نیز باید به هر دو نیاز پاسخ دهند: حفظ دسترسی خانوارها به غذای کافی و باکیفیت و مهار فشار هزینه خدمات ضروری بر درآمد آنان.