کتاب «خرما نخورده»؛ روایت هشت سال و نیم اسارت یکی از «۲۳ نفر» رونمایی شد
کتاب «خرما نخورده» که خاطرات شفاهی سلمان زادخوش، جانباز و آزاده کرمانی و از اعضای گروه «۲۳ نفر» را روایت میکند، در کرمان رونمایی شد؛ روایتی که نویسنده آن میگوید تلاش کرده بدون سانسور فراز و فرودهای زندگی راوی، تصویری واقعی از نوجوانی، جنگ و اسارت ارائه کند.
به گزارش کرماننو، مراسم رونمایی از کتاب «خرما نخورده» نوشته سیدجلال قوامی و مستند «بیل بهدست» با موضوع سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، با حضور جمعی از مسئولان فرهنگی، نویسندگان، هنرمندان، رزمندگان و آزادگان در کرمان برگزار شد.
«خرما نخورده» حاصل حدود دو سال گفتوگوی جلال قوامی با سلمان زادخوش است؛ نوجوانی که راهی جبهه شد، به اسارت درآمد و هشت سال و نیم از زندگی خود را در اردوگاههای عراق گذراند.
سیدجلال قوامی، نویسنده کتاب، درباره شکلگیری این اثر گفت حدود پنج تا ۶ سال پیش با سلمان زادخوش آشنا شده و پس از شنیدن داستان زندگی او، به ثبت خاطراتش علاقهمند شده است.
او گفت: فراز و فرودهای زندگی سلمان از کودکی و نوجوانی تا جبهه و اسارت برای من جذاب بود. او از نوجوانانی بود که به واسطه جنگ، فرصت تجربه طبیعی دوران جوانی را از دست داد و ناگهان با تجربههای سنگینی در زندگی مواجه شد.
قوامی یکی از ویژگیهای اصلی این کتاب را صداقت راوی دانست و افزود: سلمان خودش را سانسور نکرده است. در این کتاب فقط نقاط مثبت زندگی او روایت نشده و ضعفها، کاستیها و فراز و فرودهایش نیز آمده است؛ به همین دلیل مخاطب با یک زندگی واقعی مواجه میشود.
به گفته او، در نگارش «خرما نخورده» تلاش شده در کنار حفظ ویژگیهای تاریخ شفاهی و وفاداری به خاطرات و زبان راوی، از عناصر داستانی نیز استفاده شود تا روایت برای مخاطب خواندنیتر باشد.
چرا نام کتاب «خرما نخورده» شد؟
عنوان متفاوت کتاب نیز از یکی از خاطرات دوران اسارت زادخوش گرفته شده است.
قوامی درباره انتخاب این نام توضیح داد: آقای زادخوش میگفت حدود هشت سال و نیم در عراق اسیر بودیم؛ جایی که همهجا نخل و خرما بود اما به ما خرما نمیدادند. وقتی پس از هشت سال و نیم به ایران برگشتیم، شب اول نزدیک مرز، سپاه از ما پذیرایی کرد و همراه چای خرما آورد. برای کسانی که هشت سال و نیم خرما نخورده بودند، آن لحظه بسیار شیرین بود و همین خاطره باعث شد نام کتاب را «خرما نخورده» بگذاریم.
سلمان زادخوش نیز در این مراسم از بخشی از ذهنیت خود در سالهای اسارت گفت: در دوران اسارت فکر میکردم پس از آزادی، جنگ را تا آزادی قدس ادامه میدهیم و اصلاً تصور نمیکردم روزی برگردیم و زندگی تشکیل دهیم.
احمد یوسفزاده، نویسنده کتاب «آن ۲۳ نفر» و از همرزمان زادخوش نیز تصویری متفاوت از او در سالهای اسارت ارائه کرد.
یوسفزاده گفت: سلمان در آن شرایط سخت، ناامیدی و اسارت، بمب انرژی بود و باعث خنده همه ما میشد؛ او برای ما نوجوانانی که اسیر شده بودیم، نوری در تاریکی بود.
او در ادامه این مراسم دلنوشتهای درباره سلمان زادخوش برای حاضران خواند.
بخش مهمی از تاریخ جنگ هنوز در سینه رزمندگان است
معاون هماهنگکننده سپاه ثارالله استان کرمان نیز در این مراسم بر ضرورت ثبت تاریخ شفاهی دفاع مقدس تأکید کرد.
سرهنگ احمد مرادیزاده گفت: بخشی از تاریخ دفاع مقدس در اسناد، نامهها، وصیتنامهها و دیگر آثار مکتوب باقی مانده، اما بخش مهم دیگری از آن همچنان در ذهن و سینه رزمندگان و آزادگان قرار دارد.
او با تأکید بر مسئولیت نویسندگان، ناشران و نهادهای فرهنگی برای ثبت این خاطرات، افزود که مطالعه تاریخ نباید تنها به خواندن چند کتاب محدود شود، بلکه باید مخاطب را با این پرسش روبهرو کند که اگر خودش در آن موقعیت تاریخی قرار داشت، چه تصمیمی میگرفت.
مرادیزاده همچنین تجربه مدیریت در دوران دفاع مقدس را یکی از ظرفیتهای کمتر مورد توجه دانست و از شهید حسن باقری و شهید حاج قاسم سلیمانی بهعنوان نمونههایی از فرماندهانی یاد کرد که در سنین جوانی مسئولیتهای بزرگی برعهده گرفتند.
حسین اسحاقی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان نیز در این مراسم گفت وجود آزادگان، رزمندگان، پژوهشگران و نویسندگان فعال، ظرفیت قابل توجهی برای تولید آثار ادبی و پژوهشی دفاع مقدس در استان ایجاد کرده است.
او خواستار استفاده بیشتر از ظرفیتهای تولید، انتشار و توزیع این آثار شد و برگزاری نمایشگاههای کتاب و جایزه کتاب سال را از جمله راههای معرفی و حمایت از تولیدات این حوزه دانست.
اسحاقی همچنین با اشاره به جایگاه شهید حاج قاسم سلیمانی در ادبیات مقاومت، گفت باید از ظرفیت پژوهشگران و نویسندگان داخلی و خارجی برای تولید آثار مرتبط با این شخصیت استفاده شود.
مجید عسکری، مدیر حوزه هنری خراسان رضوی نیز انتشار این کتاب را بخشی از همکاری فرهنگی میان خراسان رضوی و کرمان دانست.
او گفت: این اثر تنها تولید یک کتاب نیست، بلکه بخشی از یک همکاری فرهنگی میان دو استان است که میتواند در آینده نیز ادامه پیدا کند.
عسکری با اشاره به فعالیتهای حوزه هنری خراسان رضوی در زمینه هنر، ادبیات و داستان حماسی افزود: یکی از ارکان حماسه، قهرمان است و باید قهرمانان معاصر در آثار فرهنگی و هنری به نسل امروز معرفی شوند.
او «خرما نخورده» را یکی از نتایج شکلگیری همکاری میان دو استان در موضوعاتی همچون حاج قاسم سلیمانی، ایثارگران و روایتهای دفاع مقدس عنوان کرد.
رونمایی همزمان از مستند «بیل بهدست»
در این مراسم همچنین از مستند «بیل بهدست» با موضوع سردار شهید حاج قاسم سلیمانی رونمایی شد.
در پایان مراسم از عوامل تولید کتاب «خرما نخورده» و مستند «بیل بهدست» تقدیر شد؛ دو اثری که هرکدام از زاویهای به ثبت بخشی از روایتهای جنگ، مقاومت و تجربه زیسته نسلی پرداختهاند که جنگ مسیر زندگی آنها را تغییر داد.