پرونده خرس و مسیر صعب و دکل خاموش!
دادگستری به پرونده نوجوان ساردویی وارد شد؛ سرنوشت سایت ارتباطی بحرآسمان و آمادگی امداد و وضعیت مسیر هم پاسخ می‌خواهد
یادداشتی از عباس واحدی
سایت ارتباطی بحرآسمان از سال ۱۴۰۰ ساخته شده، اما هنوز برای مردم قابل استفاده نیست. برق شبکه سراسری به آن نرسیده و پنل‌های خورشیدی‌اش هم در کولاک زمستان آسیب دیده‌اند. این توضیح مدیرکل ارتباطات کرمان، در گزارش کرمان‌نو آمده است؛ توضیحی که پس از مرگ امیررضا سمندری، نوجوان اهل ساردوئیه، معنای سنگین‌تری پیدا می‌کند.
حالا یک پرسش ساده پیش روی مسئولان است: دکلی که ساخته‌اند، چه زمانی قرار است ارتباط را برقرار کند؟ و تا رسیدن آن روز، مردم در وضعیت اضطراری چگونه درخواست کمک کنند؟
مرگ امیررضا به پای میز دادگستری رسیده است. ابراهیم حمیدی، رئیس‌کل دادگستری کرمان، از تایید حمله خرس از سوی پزشکی قانونی خبر داده و گفته اگر قصور، تقصیر یا ترک فعل مدیریتی موثر در حادثه اثبات شود، دستگاه قضایی با مسببان برخورد خواهد کرد.
حمیدی به سخت‌گذر بودن بحرآسمان و ضعف پوشش ارتباطی در بخش‌هایی از آن هم اشاره کرده و خواستار پیش‌بینی راه ارتباط اضطراری و امکان امدادرسانی سریع‌تر شده است. با این ورود، رسیدگی به پرونده باید روشن کند مسئولان برای خطرهایی که زندگی در این منطقه به همراه دارد، چه آمادگی و برنامه‌ای داشته‌اند.
در گزارش محلی، عضو شورای روستای بحرآسمان گفته نبود آنتن و دشواری راه، امدادرسانی را مختل کرده است. او احتمال داده که تماس فوری و اعزام بالگرد می‌توانست فرصت نجات امیررضا را فراهم کند. این احتمال، پرسش مهم خانواده و افکار عمومی است؛ پاسخ آن باید از بررسی پزشکی و زمان‌های ثبت‌شده عملیات به دست بیاید.
غلامرضا شاهرخی، رئیس جمعیت هلال‌احمر ساردوئیه، روایت دیگری دارد. او در گفت‌وگو با ایرنا از دریافت تماس مردمی حوالی ساعت ۲۰:۳۰ شامگاه جمعه و اعزام تیم‌ها خبر داده و گفته امیررضا بر اثر شدت جراحات در همان لحظات نخست جان باخته است.
میان این دو روایت، دقیقه‌هایی است که باید روشن شود. حمله چه زمانی رخ داد؟ نوجوان چه وقت پیدا شد؟ تماس از کجا برقرار شد و امدادگران چه زمانی به محل رسیدند؟ مهم‌تر از همه، آیا فرصتی برای نجات باقی مانده بود؟ گزارش کامل پزشکی قانونی و ثبت عملیات امدادی باید به این پرسش‌ها پاسخ دهد.
اما برای پرسیدن از سرنوشت دکل، لازم نیست منتظر پاسخ همه پرسش‌های پزشکی بمانیم. ساخت، تامین برق و نگهداری یک سایت ارتباطی، تعهداتی مشخص دارد. باید معلوم شود کدام دستگاه یا شرکت مسئول هر بخش بوده، چه زمانی باید کار را تحویل می‌داده و چه مانعی اجرای آن را متوقف کرده است.
اگر پنل‌ها در کولاک تخریب شده‌اند، خرابی چه وقت گزارش شده است؟ چه کسی مسئول تعمیر بوده و برای بازگرداندن ارتباط چه کرده است؟ اگر راه‌حل، انتقال برق از روستاهای مجاور بوده، مکاتبات آن از چه زمانی آغاز شده و اکنون به کجا رسیده است؟ توضیح شفاهی درباره سختی جغرافیا، جای خالی این پرسش‌ها را پر نمی‌کند.
مدیرکل ارتباطات از بررسی برق‌رسانی با همکاری فرمانداری جیرفت خبر داده و فصلی و ییلاقی بودن منطقه را هم یادآور شده است. همین ویژگی باید در برنامه خدمت‌رسانی دیده شود: مردم چه ماه‌هایی در منطقه حضور دارند، در آن دوره چه پوششی لازم است و تا راه‌اندازی سایت، چه راه ارتباط اضطراری در دسترس آنها قرار می‌گیرد؟
این پرونده دو پاسخ می‌خواهد. نخست، آیا در مرگ امیررضا کوتاهی موثری رخ داده است؟ دوم، زیرساختی که برای مردم ساخته شده، چرا عملیاتی نشده است؟ ممکن است بررسی کارشناسی، ارتباطی میان خاموشی دکل و این مرگ پیدا نکند؛ اما سرنوشت دکل خاموش و جاده صعب‌العبور و آمادگی منطقه برای حادثه بعدی همچنان موضوع پاسخ‌گویی است.
ورود قضایی وقتی برای مردم معنا پیدا می‌کند که نتیجه آن قابل پیگیری باشد: دامنه بررسی مسئولیت‌ها، پاسخ به پرسش‌های امدادی و نتیجه کارشناسی، تا جایی که انتشار آن ممکن است و حریم خانواده حفظ می‌شود. متولیان دکل نیز باید مسئول راه‌اندازی، مهلت انجام کار و راه تماس اضطراری تا آن زمان را اعلام کنند.
امیررضا دیگر برنمی‌گردد. ولی خانواده‌اش حق دارد بداند چه اتفاقی افتاده و چه مسئولیتی متوجه چه کسانی است. مردم بحرآسمان هم حق دارند پیش از حادثه بعدی، راهی برای درخواست کمک داشته باشند. وعده پیگیری باید به نقطه‌ای برسد که بتوان از مسئولش پاسخ خواست.
راستی تا حالا هیچ وقت شنیده‌اید که مسئولی به دلیل قصور، تقصیر یا ترک فعل مورد بازخواست قرار گرفته و موضوع به نتیجه رسیده باشد؟
منابع و یادداشت بررسی
تاریخ بررسی منابع: ۸ مهر ۱۴۰۵. متن مقاله بر گزارش‌های منتشرشده استوار است؛ اظهارات افراد جای اسناد کامل پرونده را نمی‌گیرد.
۱. انصاف نیوز، ۵ مهر ۱۴۰۵؛ بازتاب گزارش کرمان‌نو درباره دکل و روایت عضو شورا.[مشاهده منبع]
۲. فصل سوم، به نقل از میزان؛ اظهارات رئیس‌کل دادگستری کرمان درباره ورود قضایی، تاریخ حادثه و بررسی قصور احتمالی.[مشاهده منبع]
۳. ایرنا؛ گفت‌وگو با رئیس هلال‌احمر ساردوئیه درباره تماس و وضعیت نوجوان. تاریخ نمایش‌داده‌شده در صفحه با سایر گزارش‌ها ناسازگار است؛ تاریخ این صفحه مبنای زمان‌بندی مقاله نیست.[مشاهده منبع]
محدودیت شواهد: متن کامل پزشکی قانونی، دستور رسیدگی قضایی، زمان‌نگار عملیات و قرارداد سایت در منابع بررسی‌شده ارائه نشده است. قصور هیچ شخص یا دستگاه و اثر نبود آنتن بر مرگ، در این مقاله احراز‌شده تلقی نشده است.