ارتباط ۳۵ درصد مرگ‌ها با عوامل تغذیه‌ای
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با هشدار نسبت به پیامدهای تغییر الگوی غذایی اعلام کرد که ۳۰ تا ۳۵ درصد از مرگ‌ومیرها در کشور به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با عوامل تغذیه‌ای مرتبط است و هم‌اکنون حدود ۷۰ درصد بزرگسالان و یک‌چهارم دانش‌آموزان ایرانی با معضل اضافه‌وزن و چاقی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
به گزارش «کرمان‌نو»، احمد اسماعیل‌زاده در همایش بزرگداشت روز جهانی «غذا و تغذیه سالم و روز جهانی مقابله با کاهش اتلاف و ضایعات غذایی» با تأکید بر اینکه تغذیه سالم از راهکارهای اصلی پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر است، اظهار کرد: بیش از ۸۰ درصد مرگ‌های کشور به بیماری‌های غیرواگیر منتسب است و سالانه حدود ۴۵۰ تا ۴۶۰ هزار مرگ به علل مختلف رخ می‌دهد که بر اساس بررسی‌ها، ۳۰ تا ۳۵ درصد این مرگ‌ومیرها مستقیم یا غیرمستقیم ناشی از عوامل تغذیه‌ای است.
وضعیت بحرانی چاقی در جامعه ایرانی
وی عوامل تغذیه‌ای را شامل چاقی، بیماری‌های مزمن و دریافت ناکافی غلات کامل، فیبر، میوه، سبزیجات و اسیدهای چرب امگا ۳ دانست و افزود: تغییر الگوی تغذیه و گرایش به غذاهای غربی و ناسالم ابتدا در شهرهای بزرگ و اکنون در شهرهای کوچک نگران‌کننده شده است. هم‌اکنون حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد بزرگسالان بالای ۱۸ سال (دو نفر از هر سه نفر) دچار اضافه‌وزن یا چاقی هستند؛ همچنین در گروه سنی کودکان و نوجوانان نیز یک نفر از هر چهار دانش‌آموز به اضافه‌وزن یا چاقی مبتلا است که این موضوع زنگ خطری جدی محسوب می‌شود.
اسماعیل‌زاده درباره شاخص‌های سوءتغذیه در کودکان زیر پنج سال گفت: میانگین کشوری لاغری و کوتاه‌قدی حدود ۵ درصد است، هرچند این شاخص در برخی استان‌ها بین ۲ تا ۳ درصد و در برخی مناطق به ۱۰ تا ۱۶ درصد می‌رسد. البته آخرین پایش دقیق سوءتغذیه مربوط به سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ بوده و نیاز به ارزیابی دوباره با توجه به شرایط اقتصادی احساس می‌شود.
کمبود روی، آهن و ویتامین D در جامعه
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت به کمبود ریزمغذی‌ها اشاره کرد و توضیح داد: ایران جزو نخستین کشورهایی است که کمبود روی در آن به دلیل مصرف نان‌های تخمیرنشده و حاوی فیتات بالا گزارش شده است. همچنین میزان کم‌خونی ناشی از فقر آهن در کشور بین ۱۸ تا ۲۲ درصد برآورد می‌شود که هرچند نسبت به آمار ۴۰ درصدی دو دهه قبل کاهش یافته، اما برنامه‌های فعلی پاسخگوی کاهش بیشتر آن نیست. در زمینه ویتامین D نیز شیوع کمبود از ۷۰ تا ۸۰ درصد به ۵۵ تا ۶۰ درصد رسیده، اما همچنان باید با مداخلات لازم این عدد به زیر ۳۰ درصد کاهش یابد.
افت مصرف لبنیات، میوه، سبزی و حبوبات
وی وضعیت مصرف گروه‌های اصلی غذایی را نگران‌کننده خواند و گفت: در حالی که نیاز روزانه هر فرد به لبنیات ۲ تا ۳ واحد است، میانگین مصرف کشوری به کمتر از یک واحد در روز رسیده و گرانی در سبد لبنیات و باورهای نادرست نقش پررنگی در این افت داشته‌اند. همچنین بر اساس میانگین کشوری، بیش از ۵۰ درصد مردم میوه و سبزی کافی مصرف نمی‌کنند که قیمت و نگرانی از آفت‌کش‌ها در آن دخیل است. علاوه بر این، مصرف حبوبات به‌دلیل تغییر سبک زندگی و گرانی کاهش یافته و دریافت اسیدهای چرب اشباع همچنان بالاتر از حد مجاز است، در حالی که مصرف منابع اسید چرب امگا ۳ و آبزیان در حداقل قرار دارد.
اسماعیل‌زاده در پایان به توانمندی‌های مراقبت اولیه سلامت اشاره و خاطرنشان کرد: بیش از ۲ هزار کارشناس تغذیه در برنامه‌های تحول شهری و مناطق نیمه‌روستایی کشور فعال هستند و وزارت بهداشت در نظر دارد به ازای هر ۲۰ هزار نفر جمعیت، یک کارشناس تغذیه مستقر کند.